تالاب سیاب درویش در روستای سیاب از مهم ترین آثار گردشگری طبیعی استان ایلام در شهرستان ملکشاهی است و به دلیل قرار گیری در ناحیه کوهستانی جزو مناطق سردسیری و ییلاقی استان محسوب میشود. تالاب سياب درويش مامن و مكان زندگي تعداد قبل توجهي از پرندگان و سایر جانداران است.
در ۲۰ کیلومتری شمال میانه، تالاب زیبایی به نام “ماهی آباد” وجود دارد که در مواقع پرآبی مکانی آرامش بخش برای پرندگان مهاجر است. این تالاب فصلی بوده و مصارف کشاورزی دارد. قدمت این منطقه به دوره مادها برمیگردد و مکانی برای تفرج سران حکومتی بوده که همچنان این منطقه بعنوان تفرجگاه شناخته میشود.
چشمه قلقل در روستای دشتبو، در۶۰ کیلومتری شمال غرب شهرستان دامغان، در میان تنگی کوچک و سرسبز واقع شده است. آب این چشمه از انتهای شکاف یک کوه سنگی جاری میشود و به همین مناسبت اهالی منطقه از گذشته های دور به آن چشمه قلقل یا قلقله می گویند.
آب این چشمه سرد و خوشگوار است و چون در ارتفاعات منطقه تویه دروار واقع شده، از چشم اندازهای طبیعی بسیار زیبا برخوردار است.
دشتبو، یکی از روستاهای شهرستان دامغان در استان سمنان ایران است. این روستا در دهستان تویه دروار در بخش امیرآباد واقع شده است. دشتبو بیشترین باغها را در بین روستاهای دهستان «تویه دروار» دارا می باشد.
استان ایلام یکی از استان های کشور ایران است که در باختر این کشور و در ناحیه ای کوهستانی و نیمه گرم قرار گرفته است. مرکز این استان شهر ایلام است. استان ایلام از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایه است. این استان از استان های کمابیش جنگلی ایران است.
ایلام یکی از شهرهای غربی ایران و مرکز استان ایلام است که بعد از شهر های کرمانشاه و سنندج سومین مرکز جامعه کرد در ایران است. ایلام در دورهٔ قاجار به این علت که مقر تابستانی والی بود به پشتکوه معروف بوده است و در شهریور سال ۱۳۰۷ شمسی به ایلام تغییر نام یافته است. شهر ایلام در حصاری از کوه ها و ارتفاعات جنگلی واقع شده و آب و هوایی معتدل کوهستانی و بهاری دارد. زبان اهالی شهر ایلام کردی ایلامی است که از زیر شاخه های کردی جنوبی به شمار می رود. مانشت، سیاهکوه و گچان از کوههای مهم این شهرستان بشمار می آیند و از رودخانه های مهم شهرستان می توان رودخانه گدارخوش، تلخاب و رودخانه قلا (قلعه) را نام برد.
ایلام دارای جاذبه های تاریخی و گردشگری بسیاری است که ناشی از اقلیم و طبیعت جغرافیایی آنست. از جمله جاذبه های گردشگری ایلام آبشارهای زیبای طبیعت ایلام است که به معرفی برخی از آنها میپردازیم.
آبشار سرطاف از تفرجگاه های شهرستان ایلام محسوب است و بازدید کنندگان بسیاری از دور و نزدیک برای دیدن این جلوه ی زیبای طبیعی به این منطقه سفر می کنند.
آبشار ساسنگ در جنوب غربی شهرستان مینودشت در نزدیکی روستایی با همین نام و در ارتفاعات جنگلهای هیرکانی واقع شده است. در این منطقه هشت آبشار دیده می شود که این آبشارهای زیبا و بی نظیر با استخرهای طبیعی فراوان، از سرازیر شدن آب از شیب دره ای که در فاصله تقریبی یک کیلومتری روستای ساسنگ قرار دارد به وجود آمده اند. تنها راه رسیدن به آبشار مسیر پیاده روی با شیب ملایم است.
آبشار اَما که با ارتفاع حدود ۲۰ متر در نزدیکی روستای اَما در ۲۵ کیلومتری جنوب ایلام و پشت سد ایلام واقع شده است از جاذبه های شهرستان ایلام است.
در بین دره گچان چشمه ای پر آب جاری است که آبشار زیبای گچان را تشکیل می دهد. آب زلال این آبشار از ارتفاعی بلند با جوش وخروش سرازیر می شود. این آبشار زیبا و تماشایی در میان تنگی که خود یکی از اماکن دیدنی و تفریحی ایلام به شمار می آید، قرار دارد.
سراب کلان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سیروان در استان ایلام ایران است. شهری تاریخی در این روستا واقع شده است که دارای ارزش تاریخی بسیار است ولی متاسفانه روستای سراب کلان روی خرابه های این شهر باستانی بنا شده است. این شهر تاریخی که به عقیده محققان همان شهر باستانی سیروان است، یکی از زیباترین شهرهای مستحکم و تمام سنگی کشور محسوب می شود و مربوط به دوره ساسانیان و دوران تاریخی پس از اسلام است. این شهر که در دوران شکوه و عظمت خود مرکز ایالت ماسبذان از شهرهای مهم و آباد ایران در دوره ساسانی بوده، در ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۶۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر تاریخی سیروان مربوط به دوره ساسانیان و دوران تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیروان، روستای سراب کلان واقع شده است. این شهر تاریخی که مرکز ولایت «ماسَبَذان» بوده در ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۶۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. وجود آب فراوان و چشمه ها و رودخانه خروشان در این شهر یادآور همزادی توأم آب و آبادی در ایران و تلفیق معماری خاص و باشکوه با آب است.
