مراغه در شرق دریاچه ارومیه، بر دامنه جنوبی کوه سهند قرار گرفته و دارای چشمه ‌های متعدد معدنی است که خاصیت درمانی دارند. از چشمه ‌های معدنی معروف اطراف شهر مراغه می ‌توان به شورسو، گشایش، ایستی ‌بلاغ، قره‌ پالچیق و ساری ‌سو اشاره کرد.

آب این چشمه ها از لابه لای صخره های سنگی این دره و از كف رودخانه با فشار خارج شده و به رودخانه مردق چای می ریزد که از دیرباز ساكنان منطقه از این آب ها برای درمان بعضی بیماری ها بویژه پوستی استفاده می كنند.

دره گشایش نیز در مسیر غار معروف هامپوئیل، در ۲۰ کیلومتری شهر مراغه واقع شده است. این منطقه گردشگری با داشتن جاذبه های طبیعی مثل طبیعت سرسبز، صخره های اعجاب آور، چشمه های آب درمانی و معدنی و غار بزرگ و اسرارآمیز هامپوئیل، از مناطق مهم گردشگری جنوب آذربایجان شرقی در این شهرستان است.

بازدید کنندگان از غار کبوتر نیز در این دره بهره می ‌برند. چشمه‌ های آب معدنی گشایش در این منطقه واقع‌ شده اند.

این غار آهکی بزرگ و مخوف که هنوز بخشهایی از آن کشف شده است از عجایب و شگفتی های طبیعت اطراف سهند است که در نزدیکی آن آثار حضور ۲۰۰ هزار ساله بشری (عصر حجر) کشف شده است. چنین نظر می دهند که غار کبوتر مراغه از جمله مهمترین و جالب ترین غارهای خاکستری جهان است که نظیرش در چند ایالت آمریکا وجود دارد. این غار که مورد توجه غارنوردان است دارای چاه هایی تا عمق 48 متر نیز میباشد. تاکنون 8 تالار در این غار شناسایی شده که برخی دارای تجمع آبی است. این غار محل تجمع جاندارانی از جمله خفاش میباشد. از نزدیکترین جاذبه های گردشگری به این غار میتوان از دره و چشمه گشایش نام برد.

آب معدنی شور سو با خواص درمانی در شهرستان ملکان محل مناسبی برای گردشگران طبیعت و مسافران محسوب می شود. این آب معدنی در دل کوه های شیخ بابا از مناطق گردشگری شهرستان ملکان واقع شده است.

سرازیر شدن آب از بالای تپه به چشمه زیبایی خاصی می دهد. وجود پنج چشمه آب معدنی دیگر در روبروی شورسو از جمله قره سو و قرمزی سو از جلوه‌ های دیگر منطقه است.

این محل در تابستان مکان مناسبی برای استحمام و آب تنی محسوب می ‌شود.

منطقه حفاظت شده ارسباران با وسعت 72 هزار هکتار در کناره های جنوبی رود ارس در شهرستان کلیبرواقع شده وبه عنوان مکان ذخیره ی بیوسفردریونسکو به ثبت رسیده است و از ارزشهای خاص گیاهی و جانوری برخوردار بوده و جاذبه گردشگری طبیعی ، تفریحی  و آموزشی ویژه ای دارد. ارسبار یا آرازبار و قره داغ یا قراچه داغ نامهایی بودند که جنگل ارسباران در دورانهای مختلف به آنها معروف بوده است. محدوده آینالو بخش بسیار کوچکی از منطقه ۸۰ هزار هکتاری حفاظت شده ارسباران می‌باشد که از شمال غربی به روستای وایقان و از جنوب شرقی به روستاهای بالان و بهروز منتهی می‌شود.کمپينگ و يا منطقة حفاظت شدة آينالو با مختصات جغرافيايي ۴۶ درجه و ۴۷ دقيقه طول شرقي و ۳۸ درجه و ۵۳ دقيقه عرض شمالي، در فاصلة ۴۵ کيلومتري شهر کليبر واقع شده است.
طبیعت این محدوده بسیار زیبا و سحرانگیز است و هر بیننده ای را بر سر ذوق می آورد. نخستین ویژگی برجسته اش دست نخوردگی و بکر بودن طبیعت آن است .
قدمت آن به پیش از عصر یخبندان می رسد و یکی از چند زیست بوم غنی بر روی کره زمین است. این منطقه پوشیده از جنگل ، استیپ و سایر پوشش های گیاهی است. آینالو منطقه کوهستانی و جنگلی سر سبزی است که طبیعت زیبایی دارد و دور تا دور ده ها هکتار از جنگلهای واقع در این منطقه توسط سازمان حفاظت از محیط زیست تور سیمی کشیده شده که به محلی برای نگهداری چندین گوزن جهت دید عموم و تکثیر و رها سازی در کل منطقه تبدیل شده است.

سد علویان در سه کیلومتری شمال مراغه، در نزدیکی روستای علویان بر روی رودخانه صوفی چای احداث شده و در سال ۷۴ به بهره برداری رسیده است. سواحل آن از مناطق نمونه گردشگری و از جاذبه های توریستی منطقه جنوب آذربایجان شرقی است.

منطقه گردشگری سدعلویان مراغه، با چشم اندازی بی بدیل، زیبا و فرح بخش، فضایی بسیار دلنشین و رویایی برای گردشگران فراهم کرده که با هوایی لطیف خستگی را از تن مسافر می زداید.

شهرستان مراغه با حدود ۵۱۵ اثر تاریخی و تپه های شناسایی شده جزو ۱۰ شهر دارای بافت غنی تاریخی و فرهنگی در کشور است که حدود ۳۰۰ اثر تاریخی آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

کلیسا یا عمارت طومانیانس در شمال شرقی آذربایجان شرقی و جنگلهای ارسباران، در روستای وینق، بر بلندای کوهی که به رود ارس و قسمت قره داغ و راههای ساحلی ارس اشراف دارد، قرار گرفته است. این بنای زیبا با چشم‌ انداز دل انگیز ارسباران، یکی از جاذبه های گردشگری استان است.

این بنا که متعلق به دوره قاجار است، در دو طبقه ساخته شده که شامل یک ایوان سراسری و چند برج می ‌باشد. این مکان به سبک قلعه ‌های قرن نوزدهم اروپا بنا شده است.

مقرنس ‌های سنگی این عمارت از نوع ظریف ‌ترین و زیبا ترین تزئینات زمان خود بوده است. سنگ نوشته ‌ای در دیوار عمارت در کنار درِ ورودی، تاریخ ۱۹۰۷ میلادی را نشان می ‌دهد.

این بنا یکی از ۱۵ اثری است که در پنجمین همایش ملی شورای سیاستگذاری ثبت میراث فرهنگی در استان البرز در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

شهرستان زیبای عجب شیر از مناطق بکر و گردشگری استان آذربایجان شرقی است که روستاهای زیبای آن سالهاست مقصد گردشگری خیل عظیم مردم کشور است. بندر و روستاي رحمانلو نیز در ساحل دریاچه ارومیه در این شهرستان، از بنادر مهم درياچه اروميه در استان آذربايجان شرقي محسوب می شود.

علاوه بر بنادر فوق، بندرهاي دانالو، قبادلو، زينت لو نيز در ساحل شرقي درياچه اروميه و در حدود ۲۵ كيلومتري عجب شير واقع شده اند كه از نظر اهميت در مرتبه بعد از بندر رحمانلو قرار دارند. در تابستان بسياري از مردم به اين بنادر روي مي آورند.

از قدیمی ترین و درعین حال اسرارآمیز ترین بناهای تاریخی آذربایجان، “حمام بازار” شهر تسوج است که برای همه مردم تسوج مجموعه ای آشنا است.
حمام عمومی بازار «تسوج» یکی از آثار تاریخی واقع در بافت بازار این شهر است که تثلیث «مسجد، حمام، بازار» را کامل می ‌کند. موقعیت قرارگیری آن در کنار مسجد جامع و بازار قدیمی، هویت افزونی بر آن بخشیده است.

این حمام به گفته برخی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، قدمتی بیش از هفتصد سال دارد.

قدمت مسجد جامع شبستر از مکانهای تاریخی استان آذربایجان شرقی و شبستر محسوب می شود. اصل بنا مربوط به دوره ایلخانی است و مناره آن نیز در دوه حکومت تیموریان الحاق شده است. در دوره صفوی، بنا به صورت کلی مرمت و بازسازی گردیده است.

مسجد جامع شبستر یکی از شانزده اثر میراث فرهنگی و معنوی آذربایجان شرقی است که در خرداد ماه سال ۱۳۹۰ در سومین همایش شورای عالی سیاستگذاری در استان چهار محال و بختیاری در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

جمال آباد از روستاهای شهرستان سراب می باشد که با داشتن مسجدی قدیمی می تواند مقصدی برای گردشگران باشد. بنای قدیمی مسجد و منبر مشبک چهار پله ای آن که ازشاهکارهای هنر چوبی به شمار می آید از نظر تاریخی ارزشمند است.