تپه قلایچی مربوط به عصر آهن I- II است و در شهرستان بوکان، روستای قالایچی واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بوکان هویت تاریخی خود را از محوطه باستانی قلایچی در مجاورت روستای قلایچی در هشت کیلومتری شمالشرقی بوکان وام گرفته است که بازمانده یکی از مراکز بسیار مهم تمدن (ماناها) در حوزه شمال غرب ایران است و نماد تمدن و قانون در بین مردمان این نواحی بوده است.متسفانه قبل از اینکه کاوشهای باستانشناسی بر روی این مجموعه صورت بگیرد بصورت غیر قانونی کاوشهایی انجام گرفته که مجموعه ای نفیس از آجرهای لعابدار و اشیای قیمتی کشف شده در قلایچی سر از بازارهای خرید و فروش عتیقه در آورده است . هم اکنون بسیاری از اشیاء این مجموعه توسط مجموعه داران خصوصی یا در موزهای خارجی مانند (موزه ملی توکیو ، موزه شرق باستان ، توکیو ، و مرکز فرهنگی خاورمیانه ژاپن) خریداری شده و نگهداری میشود.
از جمله آثار به دست آمده در این منطقه، آجرهای منقوش و معبدی به شکل صلیب است که برخی از دیوارهای آن را با گل اخری رنگ آمیزی کرده بودند.
مانا یکی از حکومتهای ناشناخته شمال غرب ایران است و غیر از تپه قلایچی در تپه ‘زیویه’ کردستان و ‘حسنلو’ در آذربایجان غربی نیز نشانههای از مانایی ها پیدا شده است.
از دیگر آثار به دست آمده از این تپه علاوه بر معبد مرکزی، برجها و دیوارهای مربوط به آن، حیاط سنگفرش، پلههایی که به این حیاط متصل میشود، اتاقهایی با اندود گل اخری و نقاشیهایی با رنگهای سیاه و آبی و آجرهای منقوش دارای موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی است.

