روستای زیرزمینی و تاریخی حیله‌ور (از توابع اسکو) در فاصله سه کیلومتری روستای صخره‌ ای کندوان قرار گرفته است. شیوه معماری این روستا منحصر به فرد می‌باشد به این صورت که خانه‌ های آن در دل زمین به صورت زاغه‌ های زیبا و با سبک بسیار عالی کنده شده و از استتار کافی برخوردار هستند. در واقع به این دلیل که خانه‌ های این روستا از دید رهگذران پنهان می‌ باشند به نام حیله‌ ور معروف است. برخی از خانه های این روستا در برابر طلوع و غروب خورشید قرار گرفته اند که به اعتقاد برخی پژوهشگران این معماری حکایت از عقاید مردمان حیله ور به آیین میتراییسم دارد. همچنین برخی پژوهش های صورت گرفته و حدس و گمان ها در خصوص این روستا قدمت آن را تا دوره مادها نیز می رساند.

آبشار دربند الوانق، یکی از جاذبه های گردشگری آذرشهر است. روستای الوانق در حدود 32 کیلومتری جنوب غربی آذرشهر قرار گرفته و این دربند و این آبشار دیدنی هم در بالا دست این روستا واقع شده است.طول این دربند بسیار دیدنی تقریبا سه کیلومتر است و در ابتدای آن چشمه ای جوشان با آب زلال و گوارا دوستداران طبیعت را سیراب و در اطراف آن رویش گیاهان متنوع از جمله الوانق گلی و گل های رنگارنگ در سینه سخت صخره ها که برخی از آنها در منفذ سنگ ها روییده اند، چشمان هر بیننده ای را صفا و جلا می دهد.

مسجد سنگی و تاریخی روستای چراغیل آذرشهر از اماکن مذهبی و دینی با قدمت 500 ساله در دل صخره های کوه بزرگ اثری بی بدیل برای گردشگران و چشم به راه آنان است. این بنای تاریخی بدون استفاده از هرگونه وسایل و مصالح ساختمانی احداث و حتی درب ورودی و محل نورگیر آن با کنده کاری صخره های سخت ایجاد شده است. این روستا دارای دو مسجد سنگی میباشد.

کلیسای مریم مقدس بزرگترین و قدیمی ترین کلیسای شهر تبریزاستان آذربایجان شرقی است. این کلیسا در محلهٔ دیک باشی میدان نماز، کوروش بزرگ سابق تبریز قرار دارد. تاریخ بنای این كلیسا 1782 میلادی است و به شیوه معماری ارمنی به شكل صلیب ساخته شده است. تصاویر زیبایی از حضرت مریم ،حضرت عیسی و حواریون و قدیسین، دیوارهای محراب و گوشه های پاطاق گنبد را زینت بخشیده اند. مراسم ملی مذهبی مسیحیان شهر تبریز در این کلیسا برگزار می‌شود مراسم بزرگ ارامنه از قبيل اعياد و جشن ها و مجالس ديني در آنجا برگزار مي شود. در شهر تبریز شش كلیسا وجود دارد كه در بین آنها كلیسای مریم مقدس بزرگترین كلیسا و همچنین قدیمی ترین آنهاست.

موزه استاد بهتونی یکی از موزه های شهر تبریز است که به عنوان نخستین موزه شخصی ایران شناخته می شود.

این موزه منحصر به فرد آثاری همچون مجسمه های میوه جات، خشکبار، حبوبات، تنقلات، شیرینی‌ها، غذاهای آذربایجانی، غذاهای ایرانی، غذاهای خارجی، موضوعات ضرب المثل‌ها، داستان‌ها، موضوعات آداب و رسوم و… را به نمایش گذاشته است. شما نمی‌توانید، غذا، میوه و خوراکی را نام ببرید که نمونه گچی و سیمانی آن در نمایشگاه بهتونی وجود نداشته باشد! از غذاها و خوراکی‌های صدها سال گذشته گرفته تا غذاهای تازه به دوران رسیده امروزی. از غذاها و خشکبار روستاهای دور افتاده آذربایجان گرفته تا غذاهای منحصر به فرد سرزمین‌های جنوبی کشور، سیستان و بلوچستان ، خوزستان و بوشهر و ...! تمام این آثار نفیس توسط استاد بهتونی ساخته شده است.

او در سال‌های آخر، کار خود را وسعت داد و وارد حوزه فرهنگ غذایی سایر ملل نیز شد. به این ترتیب که تهیه و ساخت آثار حجمی از غذاهای کشورهای خارجی را هم در سرلوحه کارهای هنری خویش قرار داد. همت و پشتکار او آقای" جرج برندیار "نماینده سازمان جهانی خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد FAO (فائو) را هم به تحسین وا داشت تا آنجا که وی از این نمایشگاه به عنوان مجموعه‌ای بی‌نظیر و منحصر به فرد در سطح جهان یاد کرد.

یانیق تپه که متعلق به پنج هزار سال قبل است از آثار باستانی خسروشاه میباشد. چنین مشاهده شده است که تمدن خفته در این مکان در اثر حریق و آتش سوزی دچار اضمحلال شده و دیگر به شکل سابق خود برنگشته است. تنها بخش بسیار کوچکی از کل تپه حفاری شده و حفاری در اکثر قسمت های این بخش نیز بسیار سطحی بوده است.

این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برج خلعت‌ پوشان در دره‌ای سرسبز در سمت چپ جادهٔ تبریز- باسمنج قرار گرفته است. این برج تاریخی جایگاهی خاص و ویژه برای پادشاهان ایران و تبریز داشت. این بنا در اواخر دوره صفویه احداث شده است در اوایل دورهٔ قاجار به کارگزاران این حکومت اختصاص داشته‌ است. در زمان قاجار خلعت اهدایی شاهان برای حاکمان آذربایجان در این برج بر دوش آنها انداخته می شد. بعدها این مکان به مرکز اهدای خلعت، مقام، نشان و هدیه از سوی ولیعهد های قاجار به خدمتکاران حکومتی تبدیل شد.
در سال های اخیر دانشگاه تبریز این بنا را مرمت کرده است.

این خانه، منزل پدری پروین اعتصامی شاعر معاصر در شهر تبریز است. این خانه مربوط به دوره پهلوی اول است و در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۶۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.  

رخشنده اعتصامی معروف به پروین اعتصامی در 25 اسفند 1285 شمسی در شهر تبریز به دنیا آمد و در فروردین 1320 شمسی به علت ابتلا به حصبه درگذشت و در قم به خاک سپرده شد.
پروین اعتصامی یکی از افتخارات شهر تبریز است؛ نامی که با وجود بزرگی‌اش کمتر در زادگاهش به آن افتخار می‌شود. با گذشت بیش از 70 سال از درگذشت این شاعر گرانقدر، هنوز اشعار حکیمانه و سرشار از مفاهیم اخلاقی و پندآموز وی تحسین شده و از پروین اعتصامی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شاعران زن معاصر یاد می‌شود.

خانه حریری در تبریز از زیباترین خانه هایی است که در اوایل دوره قاجار ساخته شد.
تعداد زیاد نقاشی‌ های دیواری، تنوع طرح، نقش و رنگ و موضوعات جالب توجه عصر قاجار و وجود سبک نگارگری دوره قاجار تبریز، خانه حریری را در میان خانه‌ های تاریخی آذربایجان‌شرقی و حتی کشور دارای جایگاه ویژه کرده است.

این اثر در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نخستین موزه مطبوعات ملی کشور در خانه حریری تبریز در دست احداث است.

در حدود پنج كيلومتري جنوب شرقي داراب بناي شگفت انگيزي در دامنه كوه با طرح چليپا وجود دارد كه امروزه به مسجد سنگي شهرت دارد. برخي معتقدند اين مکان در ابتدا يكي از معابد مهم آیین مهر بوده که در زمان ساساني به آتشكده تغییر داده شده است. این بنا در سال ۶۵۲ ه.ق به مسجد تبدیل شد.
مسجد سنگی یا آتشکده آذرخش در ۱۵ آذر ۱۳۱۴ به شماره ۲۲۹ به ثبت آثار ملی ایران رسیده است.