شهر تاریخی تون با وسعت حدود ۹۰ هکتار در جنوب غرب شهر فردوس قرار گرفته و بناهای تاریخی ارزشمندی از صدر اسلام تا دوره قاجار را در خود جای داده است. این شهر که از جمله شهرهای اوایل دورهٔ اسلامی در سرزمین خراسان محسوب می‌شود، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای حکومتی نقش مهمی در اقتصاد منطقه داشته‌است.  این شهر تاریخی، امروزه توسط اهالی فردوس، با نام «شهر کهنه» شناخته می‌شود. نام این شهر در سال ۱۳۰۸ به فردوس تغییر کرد.

شهر تون، در تاریخ ۸ خرداد ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

ارگ تاریخی انار در کرمان، بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر انار قرار گرفته، بنایی که قدمتش به دوران ساسانی می‌رسد. ممکن است در کاوش ها و لایه نگاری ها، لایه های اشکانی یا قدیمی تر نیز در این ارگ یافت شود.  این ارگ در سال 1389 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

این بنا  قبل از اسلام  شکل گرفته و در دوره اسلامی تکمیل شده است، یعنی مجموعه‌ای از دوران‌های مختلف را در خودش دارد، دقیقا مثل همان حالتی که ارگ بم داشت.

این مجموعه شامل پنج برکه آب‌انبار مربوط به دوران صفویه است که دارای گنبدهای موزون زیبا و منحصر به فردی بوده و مصالح آن سنگ و ملات ساروج است، این برکه‌ها دارای چهار دهانه اصلی برای بهره‌برداری از آب بوده است.  در گذشته منابع ذخیره آب شیرین شهر بندرعباس از مجموعه برکه‌های باران تامین می‌شده است. در آن جا دستگاه تصفیه ای وجود داشته که با استفاده از آن آب درون برکه و محوطه ی آب انبار را خنک می کرده است.

محله باستانی سورو واقع در شهر بندرعباس در بخش مرکزی از توابع شهرستان بندرعباس در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.
محلهٔ سورو در غرب شهر بندرعباس قرار دارد. از این محله سکه‌های متعددی مربوط به دوران مختلف به ویژه دوران ساسانی، صفویه و قاجاریه به دست آمده‌است که اکنون در موزه بندرعباس نگهداری می‌شود. از سکه‌های مشکوفه چنین بر می‌آید که ملوک هرمز صاحب ضرابخانه بوده‌اند و به غیر از مسکوکات مس و نقره، مسکوکات طلا هم ضرب می‌کرده‌اند. درسال ۱۹۲۵، تعداد ۶۴ سکه طلا ضرب ملوک هرمز و جرون در قریه گودو کشف شده‌است.
منطقه باستانی سورو و محله سورو قدیم، در شمال محله سورو در گذشته نه چندان دور نخلستان وسیعی قرار داشت شامل هزاران مغ (نخل) و انواع درختان دیگر شامل کنار ، کرت ، کهور ، گز ، خرگ، تابستان‌ها مردم سورو به مدت ۳ ماه در این نخلستان‌ها بسر می بردند.
بافت تاریخی سورو با 87 هکتار مساحت دومین بافت تاریخی شهر بندرعباس به حساب می آید و این بافت تاریخی در سال 1388 به ثبت شورای عالی شهرسازی و معماری کشور به ثبت رسیده است.

بوژان  روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است. خانه‌های این روستا به شکل پلکانی است. بوژان در13 کیلومتری شمال شرقی نیشابور و در دامنه ارتفاعات جنوبی رشته کوه بینالود، قرار دارد. ارتفاعات بلند، باغات سرسبز، آبشار، حواشي رودخانه و بافت مسکوني پلکاني، روستاي بوژان را به يکي از مراکز مهم گردشگري شهرستان نيشابور تبديل کرده است.

باغ‌هاي ميوه، پيرامون روستاي بوژان گسترده شده‌اند که در فصول مختلف سال، چشم‌اندازهاي رويايي و رنگارنگي پديد مي آورند و دوستداران طبيعت را مشعوف مي‌کنند.

خانه تقوی های گرگان یکی از بناهای تاریخی منسوب به دوره قاجار است که متعلق به حاج میرزا محمد تقی تقوی ( تقی الف ) می باشد. خانه تقوی های گرگان بیش از ۱۰ حیاط اصلی و فرعی دارد که حیاط اصلی آن توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری و بازسازی شده است.

مسجد جامع دزفول بعد از پل قدیم دزفول ، دومین اثر مهم تاریخی شهر دزفول به شمار می رود و از لحاظ معماری و دارابودن شبستان و ستون های سنگی در شمار مساجد اولیه دوره ی اسلامی بوده که در قرن سوم هجری احداث گردیده است. این بنا برگرفته از اصول معماری کاخ ایوان کرخه بوده و شکل گیری کنونی آن (چهار ایوانی) به اواسط دوره صفویه (1050 هجری قمری) بر می گردد . سبک معماری خاص این مسجد که الگو گرفته از دوره ساسانی و ترکیبی از معماری بومی شهرستان دزفول است این مسجد را به یکی از مساجد منحصر به فرد مبدل نموده است.

مسجد جامع دزفول به شماره 287 در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در ۲۰ کیلومتری شمال شهر مشهد و در حاشیه جاده توس، بنایی برج مانند به ارتفاع ۱۷ متر دیده میشود که به باور عده ای در این مکان نبرد سنگینی بین حکام قبلی خراسان و سلطان محمود غزنوی روی داده است. طرح معماری میل به دوره تیموری و قرن نهم هجری منتسب است.
این برج، مقبره‌ای است که روی سکوی مدوری با هشت نیم ضلعی قرار گرفته‌است و نمای خارجی آن علاوه بر دارا بودن شکل مدور با ۸ نیم ستون الحاقی تزئین شده‌است. بنا از آجر ساخته شده و با قطعات کاشی به شکل‌های مستطیل، چند ضلعی و ستاره چلیپا با نقوش برجسته و متنوع به رنگ لاجوردی و فیروزه‌ای تزئین شده است. تاریخ ساخت بنا مشخص نیست اما شباهت زیادی به معماری مسجد جامع (861 هجری) و بنای امیر چخماق یزد (830هجری) دارد.
برج اخنگان در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۱ به شماره ۳۴۱ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دروازه ارگ سمنان در شهر سمنان واقع است. این بنا دروازه شمالی و تنها باقی مانده ارگ سمنان است که در زمان بهمن میرزای بهاءالدّوله فرزند فتحعلی شاه قاجار، ساخته شده است.

از نوشته کتیبه روی آن برمی‌آید که ساختمان آن در سال ۱۳۰۲ ه. ق، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و حکمرانی انوشیروان میرزا حکمران سمنان، دامغان، شاهرود و بسطام به اتمام رسیده است.
مهم ترین ویژگی آن تصویر تاریخی نبرد رستم با دیو سپید بر کاشی هفت رنگ سردر ورودی دروازه است.

خانه محمدباقر نیلفروشان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله دردشت واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.