مورموری از شهرهای استان ایلام در غرب ایران است. این شهر در بخش کلات شهرستان آبدانان قرار دارد. قلعه پنج برار یا تاجمیرکه محدوده ای تاریخی می باشد در کوهپایه های جنوبی کوه کاسه ماس، مشرف بر دشت مور موری واقع شده است. ویرانه های این قلعه بر بلندی های شرقی مشرف بر رودخانه پنج برار همچنان باقی است. این قلعه شامل دژ پیرامونی و بناهای داخل محوطه دژ می باشد.
غار مژاره جزو ۸۶ اثر ثبت شده ملی شهرستان آبدانان در استان ایلام است. علاوه بر زیست پنج گونه کمیاب خفاش در غار مژاره، وجود آب سرد، فضاي مفرح، كمر آويزهاي متنوع، گياهاي كمياب، سقف مرتفع و چشم نواز و سنگواره هاي موجود در اين اثر طبيعي و شگفت آور از مهم ترين شاخصه هاي بي نظير غار مژاره آبدانان است. اين غار در ۲۵ كيلومتري شمال شرق دامنه كبيركوه با موقعيتي بسيار ديدني، ساختاري طبيعي و زيبا مكاني منحصر به فرد براي گردشگران و علاقه مندان به غارنوردی است.
آبشار ماهوته از جلوه های طبیعی و دیدنی استان ایلام است که در نزدیکی روستای ماهوته در ۱۸ کیلومتری جنوب آبدانان واقع شده است. این آبشار که از دامنه های دینارکوه سرچشمه می گیرد از فراز صخره ها و تخته سنگ ها فرو ریخته و در مسیر نشاط و سرزندگی به همراه می آورد. طبیعت اطراف آبشار ماهوته به دلیل وجود کوه ها و رودخانه ای پر آب، چشم اندازهای تماشایی دارد و آب و هوای مطبوع این منطقه بسیاری از خانواده ها و مسافران را برای گشت و گذار به این منطقه می کشاند.
بقعه امامزاده سید صلاح الدین محمد مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در مرکز شهر آبدانان واقع شده است. بناي بقعه بر نقشه مستطيل شكل ساخته شده و داراي گنبد دو پوش با گنبدي مضرس (ارچين) بيروني و گنبد نيم كروي داخلی است. این مکان در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده پیرمحمد مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان آبدانان، بین روستاهای پشت قلعه و جابرالانصار واقع شده است. این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۳۱۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر تاریخی جولیان واقع در شهرستان آبدانان نمادی از معماری ایران باستان و تاریخ کهن ساسانی است. در شمال شرقی شهر قدیمی جولیان نیز دژ جولیان قرار گرفته است. شهر تاریخی و قلعه جولیان با شماره های ۲۷۱۶۰ و ۲۶۸۸۵ در سال ۱۳۸۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند.
در انتهای کوچه ای تنگ در آبدانان خانه ای کوچک با نمایی خاص توجه را به خود جلب می کند. خانه ای که با سنگهای رنگارنگ به شکل خاص تزئین شده و در میان آنها فسیل نیز به چشم می خورد. برای ساخت این خانه بیش از صد نوع فسیل و سنگواره و سنگهای رنگارنگ استفاده شده که این سنگها از همه جای ایران توسط ماشاالله عبداللهی جمع آوری و به خانه تبدیل شده است.
مجتمع تفریحی سراب آبدانان در استان ایلام، شهرستان آبدانان و خیابان سراب واقع شده که به صورت شبانه روزی دایر است و دارای امکانات متعدد تفریحی می باشد. پارک تفریحی سراب آبدانان، همچون نگینی سبز در دامنه کبیر کوه خود نمایی می کند.
یکی از زیباترین قلعه های سیستان و بلوچستان در ایرندگان شهرستان خاش قرار دارد که در کنار رودخانه ایرندگان و درختان سر به فلک کشیده خرما قرار گرفته است. این قلعه به علت داشتن معماری ایرانی- اسلامی منحصر به فرد از زیباترین قلعه های سیستان و بلوچستان به شمار می رود. این مکان در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۷۰۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سیمره شهری باستانی در ضلع غربی و جنوب غربی دره شهر است. در واقع شهر قدیمی تر دره شهر، سیمره نام دارد که مربوط به دوره ساسانی و قرون اولیه اسلام است و در حاشیه شرقی شهرستان دره شهر و غرب رودخانه سراب واقع شده است. این مکان تاریخی بزرگترین محوطه تاریخی در سطح استان ایلام است که در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. یافته های حاصل از کاوش های شهر سیمره بناهای شاخصی مانند بازار، معابر، خانه اربابی، کاروانسرا و بنایی موسوم به مسجد می باشد.
