اثر تاریخی زیبا و منحصر به فرد مسجد جامع قدیم خاش سیستان و بلوچستان، نماد برجسته ای از وحدت شیعه و سنی از گذشته های دور تاكنون و از جاذبه های دیدنی این شهرستان است. این مسجد در سالیان دراز مركز برگزاری آیین ها، مجالس و نشست های مردمی اعم از فارس و بلوچ و اهل سنت و تشیع بوده و مكانی برای اقامه فریضه نماز و راز و نیاز با خداوند است. این بنا الهام گرفته از معماری سنتی ایران و از نوع استوانه‏ ای مارپیچ و بصورت منفرد ساخته شده است. مناره مسجد جامع خاش مربوط به دوره قاجار است و در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۷۷ به شماره ۲۰۲۶ به عنوان یكی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منطقه حفاظت شده مراکان که تحت مدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست قرار دارد بر اساس روزنامه رسمی کشور در تاریخ ۷/۶/۱۳۴۶ طبق مصوبه شماره یک شورای عالی شکاربانی و نظارت بر صید به عنوان منطقه حفاظت شده به تصویب رسیده ‌است. در حال حاضر منطقه حفاظت شده مراکان با حدود ۴۰ سال سابقه حفاظت قانونی یکی از قدیمی ترین مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور به شمار می رود.

از جاذبه های گردشگری چالدران، شیرین بولاغ آواجیق است که بعلت طبیعتی زیبا همواره مورد توجه گردشگران است و می توانید از این منطقه در تمام ایام سال لذت ببرید.

آبشار عرب دیزج که با نام‌ شرشر عرب دیزج نیز شناخته می ‌شود، در ۳۷ کیلومتری شمال‌ غرب سیه‌ چشمه و در حاشیه روستای عرب دیزج قرار گرفته است. این آبشار چشم‌ اندازهایی بسیار زیبا دارد. تعدادی از غارهای طبیعی نیز در دل کوه‌ های مشرف به آبشار جای گرفته ‌اند که در نوع خود کم ‌نظیر هستند. اگر از علاقمندان به طبیعت هستید حتما از این آبشار طبیعی دیدن کنید.

از جاذبه های گردشگری روستای صوفعلی شهرستان چالدران گمرک تاریخی آن است. این بنا که در دوره قاجار ساخته شده در سال ۱۳۸۰ با شماره ۳۰٥۸٤ در فهرست آثار ملی ثبت گردید.

آرامگاه سید صدرالدین یادگاری از جنگ چالدران بین ایران و دولت عثمانی است و از جاذبه‌ های گردشگری این شهر محسوب می ‌شود. این آرامگاه متعلق به سید صدرالدین صفوی، وزیر اعظم شاه اسماعیل صفوی است که در جنگ چالدران با رشادت ‌های فراوان با همراهی ۲۷ هزار نفر از سربازان رشید ایران در این محل به شهادت رسید. جنگ حماسی چالدران به عنوان نگين درخشانی در تاريخ سرشار از مقاومت و حماسه ملت ايران می ‌درخشد. این مقبره در دوره صفوی ساخته شده و در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۲۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت ملی رسیده است.

روستای خورنج در پیرانشهر در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال شرقی این شهر بر سر راه مهاباد قرار دارد. این روستا در مجاورت منطقه ای قرار دارد که با سنگ های عظیم الجثه ای احاطه شده که این سنگ ها به طرز شگفت انگیزی بر روی هم انباشته شده اند. در اطراف این روستا چندین تپه باستانی با تاریخ قبل از اسلام و یک کتیبه و همچنین آثار یک دژ محکم کوهستانی شناسایی شده اند که حکایت از تاریخ کهن و پرفراز و نشیب این منطقه دارد. بعضی از این آثار توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت شده اند و بعضی دیگر در شرف ثبت شدن قرار دارند.

محوطه تاریخی لاوین در پیرانشهر از مکانهای تاریخی و مهم شمال غرب کشور است که در حاشیه «رودخانه زاب» قرار گرفته و نشان دهنده وجود استقراری تاریخی از هزاره پنجم قبل از میلاد و دوران مفرغ و عصر آهن است. آخرین بار، استقراری از دوران اسلامی و در زمان زمامداری ایلخانان مغول در این محوطه شکل گرفته و به تدریج متروک شده ‌است.

تپه باستانی کانی سیو مربوط به دوران قبل از تاریخ، اشکانیان، ساسانیان است و در شهرستان پیرانشهر، بخش مرکزی، دهستان پیران، روستای کانی سیو واقع شده است. تپه کانی سیو در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۸۵ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

وجود تالاب ‌های متعدد در آذربایجان غربی و تنوع زیستی گونه های جانوری در این تالاب‌ ها و اطراف آنها سبب پیدایش مظاهر زیبای خدادادی شده است. آذربایجان غربی با ۳۰ تالاب دایمی و فصلی از استان ‌های داری زیستگاه‌ های بسیار مطلوب آبی است که هر سال با شروع فصل تابستان میزبان گردشگران است. در این میان تالاب "سولدوز" در ۲۵ کیلومتری نقده زیستگاه مطلوبی برای پرندگان است و سبب مهاجرت و حضور بسیاری از پرندگان آبزی و کنار‌آبزی و همچنین آبزیان و جانوران دیگر به این منطقه می شود. تالاب سولدوز نقده یک منطقه حفاظت شده بوده و هر گونه فعالیت صیادی و شکار پرندگان و سیار حیوانات در آن ممنوع و با متخلفان برابر مقررات برخورد‌های قانونی صورت می ‌گیرد.