آرامگاه سرداران مکری با قدمتی که به دوره قاجار بازمی گردد، مدفن چند تن از نوادگان سردار عزیزخان مکری و برخی از بزرگان شهر بوکان است. این آرامگاه که در گویش کردی به «گومبه زی سردار» شهرت دارد، متشکل از حیاطی کوچک، مقبره ای مستطیلی شکل، گنبدی مرکزی با الگوی چلیپا در مرکز، ایوانی با دو ستون سنگی و شاه نشین و نیز دو دهلیز در طرفین است. این اثر در سال ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۳۸۴۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
سد بوکان در جنوب دریاچه ارومیه قرار دارد و پرآب ترین سد آذربایجان غربی با ظرفیت بیش از ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب است. سد بوکان از مناطق نمونه گردشگری آذربایجان غربی محسوب می شود. سدی با دسترسی خاکی که در جنوب شرقی بوکان در میان دشت های استپی و سرسبز قراردارد. این سد که بر روی زرینه رود ساخته شده هر سال پذیرای هزاران نفر از سرتاسر استان های کشور برای تفریح است.
یکی از جاذبه های سفر، دیدن حیوانات زیبا و عجیب است. شاید در ایران کمتر حیوانی را بتوان پیدا کرد که مانند «گاندو» عجیب و خاص باشد. «گاندو» یا «تمساح پوزه کوتاه» نوعی کروکودیل بومی ایران و پاکستان است. این حیوان بزرگ ترین خزنده در هر دو کشور محسوب می شود که طی ۶۵ میلیون سال گذشته تاکنون زندگی کرده است. شاید جالب باشد که بدانید گاندو تنها تمساحی است که به طور طبیعی در ایران زندگی می کند و همین ویژگی آن را به حیوانی محبوب در بین گردشگران تبدیل کرده است. البته این حیوان به جز در جنوب شرق ایران در کشورهای نپال، پاکستان، هند، بنگلادش، سریلانکا و بخش هایی از چین نیز وجود دارد که بیشترین تعداد آن در هند و سریلانکا گزارش شده است. بیشترین تهدید تمساح پوزه کوتاه ایرانی خشکسالی و تخریب زیستگاه است.
دره نگاران، بزرگترین نگارخانه سنگی در ایران و کتیبه فرهنگی عصر شکار واقع در روستای ناهوک در ۷۰ کیلومتری شهرستان سراوان، با قدمت ۱۰ هزار ساله جلوه ای از فرهنگ و تمدن غنی این مرز و بوم است. این اثر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۵۰۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع بوکان، از مسجد های قدیمی این شهر است که در دوره قاجاریه و به سبک این دوره طراحی و ساخته شده است. این مسجد داراي شانزده گنبد است كه بر روي نه ستون قرار گرفته است و از مهمترین مساجد استان آذربایجان غربی به شمار می رود.
حَمامیان روستایی است از دهستان آختاچی شهرستان بوکان که در مسیر رودخانهٔ سیمینه رود قرار دارد. در کنار روستای حمامیان، مسجد قدیمی و نسبتاً سالم حمامیان و بقایای مدرسهٔ قدیمی حمامیان که هم اکنون قسمتی از کلاس های آن سالم مانده، قرار گرفته است. این مسجد در سال ۱۳۲۸ هجری قمری بنا شده و مؤسس آن «محمود آقا ایلخانی زاده» و معمار آن «معمار باشی مراغه ای» بوده است. این مسجد در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۴۸۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنبد غفاریه در شمال غربی شهر مراغه و در کنار رودخانهٔ صوفی چای قرار گرفتهاست. این گنبد بنايي مكعب شكل است که در زمان حکومت ایلخانیان و توسط سلطان ابوسعید بهادر خان ساخته شدهاست.در ضلع جنوبي، شرقي و غربي بنا از نشاني به نام چوگان دار استفاده شده که در بناي ديگري در ايران مشاهده نشده است که اين نشان به نوعي هويت بناي غفاريه را مشخص مي کند
این بنا در ۷ مرداد ۱۳۱۲ به شماره ۱۳۷ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای سن استپانوس، یا کلیسای استفانوس مقدس دومین کلیسای مهم ارامنه ایران است که از نظر اهمیت بعد از قرهکلیسا قرار میگیرد. این بنا در استان آذربایجان شرقی در ۱6 کیلومتری غرب شهر جلفا و در فاصله ۳ کیلومتری کرانه جنوبی رودخانه ارس در محلی به نام قزل وانک (صومعه سرخ) واقع شدهاست. این کلیسا در سده نهم میلادی ساخته شدهاست ولی به علت زلزله دچار آسیبهای جدی شده بود که در دوران صفویه مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. در دوره قاجار نیز توسط عباس میرزا اقدامات لازم برای حفظ و مرمت آن انجام شد. کلیه محوطه کلیسا در قلب کوهها و در میان طبیعت سبز منطقه مرزی جلفا و جمهوری آذربایجان قرار گرفته است. این کلیسا مورد احترام تمام مسیحیان و تقریباً تمامی ادیان است اما در واقع به شاخه مسیحیان گریگوری (پیروان گریگور روشنگر) که ساکن ارمنستان هستند تعلق دارد. در یک روز از سال هزاران نفر از ارمنیان در این نقطه گردهم میآیند تا ضمن زیارت، مراسم و مناسک خاص خود را بهجای آورند. سه کلیسای دیگر نیز در حریم کلیسای استپانوس در منطقه دره شام وجود دارد. این اثر در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۴۱ با شمارهٔ ثبت ۴۲۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال 2008 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
شهرستان مراغه با داشتن پنج برج و بنای تاریخی در گذشته به شهر برجها معروف بوده است. گنبد سرخ از ارزشمندترین بناهای دوره سلجوقی (سال 542 هجری قمری) و از نامدارترین بناهای منطقه محسوب می شود که مبین شیوه معماری آن دوره است. تلفیق آجر با کاشی لعابدار برای اولین بار در معماری این بنا دلیلی است که می توان آن را به عنوان معماری رازی و آغازگر شیوه آذری در معماری اسلامی ایران دانست. این بنا دارای گنبدی دو پوش بوده که پوشش هرمی شکل بیرونی آن فرو ریخته و تنها گنبد داخلی آن باقی مانده است. هیچ کتیبه و نوشته ای مبنی بر مقبره بودن بنا در دست نیست. بنابراین می توان آن را به عنوان یک برج یادمان تلقی کرد.
گنبد سرخ در تاریخ ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و دارای شماره ثبت در آثار ملی ۱۳۴ است.
موزه عشاير آذربايجان به عنوان اولين موزه عشايري ايران از شمار موزه هاي مردم شناسي است که در شهرستان سراب دایر شده است. بخش اطلاع رسانی، کتابخانه تخصصی عشایر، فضای مرتع و چوپان، فرآوری سنتی و بومی لبنیات و پشم، دست بافت های عشایری، موسیقی، پوشاک، زیورآلات، مسکن، نان پزی، قهوه خانه سنتی و تابلو نوشته ها از بخش های مختلف این موزه هستند.اشیاء به نمایش گذاشته شده در این موزه از آذربایجان شرقی و اردبیل گرد آوری شده است. این موزه در محل حمام قدیمی جلال از آثار بر جای مانده از دوران قاجاریه دایر میباشد.
