شیخ شهاب الدین اهری عارف و شاعر قرن هفتم هجری قمری بود. مجموعه شیخ شهاب الدین اهری شامل ساختمان های خود خانقاه، مسجد، ایوانی بلند، مناره ها و تعدادی غرفه است. این خانقاه از سال ۱۳۷۴ به موزه ادب و عرفان تبدیل شده است که تنها موزهٔ عرفان در ایران است. آرامگاه حضرت اینک در اهر داخل محوطه پارک شیخ شهاب الدین قرار دارد که میان مردم به شیخ معروف است و زیارتگاه اهل دل می باشد.
موزه تخصصی ایلخانی مراغه اولین موزه تخصصی دوره ایلخانی در کشور است. موزه مراغه (تاسیس 1364) درسال 1375 در جهت هدفمندی آثار خود و بلحاظ اهمیت و نقشی که این شهر بعنوان اولین پایتخت ایلخانان مغول در ایران داشته، بعنوان موزه تخصصی ایلخانی فعالیت خود را آغاز نمود. این موزه در کنار آرامگاه اوحدی مراغه ای دایر شده است.
خانه مشروطه معرو فترین و پر افتخار ترین خانه قدیمی تبریز است. محل اجتماع مردان آزاده ای چون ستارخان، باقرخان و دیگر مشروطه خواهان که برعلیه شاه قاجاربه قیام برخواستند. این خانه همچنین مرکز اجلاس سران فرقه دموکرات آذربایجان بود.
در کنار تندیسهای بزرگان مشروطه، شما میتوانید از سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه، وسایل شخصی سران مشروطه، دستگاه چاپ ژلاتینی برای تکثیر شب نامه های دوره مشروطه، تصویر اسناد تاریخی انقلاب مشروطیت و فرمان مشروطیت را نیز در این موزه مشاهده نمایید.
خانه مشروطه تبریز (موزه مشروطه) بدلیل اهمیت تاریخی، در سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۷۱ به ثبت ملی رسید و در سال ۱۳۶۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شده است.
بی شک گردآوری ابزار و ادوات قدیمی سنجش در یک مجموعه می تواند روشنگر نحوه ایجاد و تکامل چنین فن آوری کیفی توسط گذشتگان باشد. در موزه سنجش انواع ادوات مقیاس و توزین از قبیل تراز و های گوناگون، انواع ساعت، وزنه ها، پیمانه ها، آلات و ادوات مربوط به علم نجوم از جمله اسطرلاب به نمایش گذاشته شده است. این موزه در سال 1381 و در محل خانه تاریخی سلماسی تبریز افتتاح شده است.
مسجد کبود (به ترکی آذربایجانی: Göy Məscid- گوی مچید) یا مسجد جهانشاه از مسجدهای تاریخی تبریز مربوط به دوران حکمرانی قراقویونلوها در قرن نهم هجری است، که حدود ششصد سال پیش ساخته شد. تنوع و ظرافت کاشیکاری و انواع خطوط بهکاررفته در آن و به خصوص به دلیل رنگ لاجوردی (آبی ایرانی) کاشی کاریهای معرق آن سبب شدهاست که به «فیروزهٔ اسلام» شهرت یابد. سبک معماری این بنا به شیوه آذری است.
موزهٔ آذربایجان یکی از مهمترین موزه های ایران است که در شهر تبریز و در جوار مسجد کبود قرار گرفته است. در این موزه که به عنوان دومین موزه تاریخی ایران پس از موزه ملی تهران شناخته می شود، آثار متعلق به دوران قبل از اسلام و دوران اسلامی به نمایش گذاشته شده اند. آندره گدار (باستان شناس فرانسوی) نقشهٔ تنظیمی بنای موزهٔ آذربایجان را تهیه نموده و اسماعیل دیباج (رئیس وقت ادارهٔ فرهنگ تبریز) آن را ترسیم نموده است.
در سال های ۱۳۰۶ و ۱۳۰۷ خورشیدی که نمایشگاه سکه های تاریخی تبریز درکتابخانه تربیت برقرار شده بود، طرح تأسیس موزهٔ آذربایجان در تبریز مطرح گردید. در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، ۲۰۲ عدد اثر تاریخی متعلق به موزه ایران باستان به تبریز فرستاده شد تا در کتابخانهٔ ملی این شهر به نمایش گذاشته شود، بعدها نیز آثار و اشیای تاریخی تبریز در دبیرستان نجات این شهر نگهداری شده و به نمایش درآمدند. در اردیبهشت ۱۳۳۷ خورشیدی بنای موزهٔ آذربایجان آغاز شد و این موزه به طور رسمی در سال ۱۳۴۱ خورشیدی به بهره برداری رسید.
برج مدور از بناهای ساخته شده در دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می باشد. دومین مزار از مزارهای پنجگانه شهر مراغه است که در بخش جنوب غربی مراغه و در فاصلهٔ ده متری شمال گنبد کبود قرار گرفته است.
این بنا در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ به شماره ۱۳۷ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنبد کبود مراغه یکی از بناهای ارزشمند تاریخی است. در اين برج، كتيبه اي كه تاريخ بناي آن را معلوم نمايد وجود ندارد ولي كارشناسان آن را مربوط به دوره سلجوقي دانسته و تاريخ بناي آن را به سال پانصد و نود و سه نسبت مي دهند. درنمای این برج تکه های کاشی بسیار نفیسی همانند نگین در میان رده های آجرچینی نشانده شده است. چون نسبت کاشی به آجر کم است، بسیار زیبا در آمده است. اين برج، ده ضلعي است و هر ضلع این گنبد بیش از شش متر است. تزیینات به کار رفته در این بنا در مقایسه با سایر بناهای دوره سلجوقیان و ایلخانان مغول کم نظیر است. گنبد کبود مراغه در کنار برج مدور واقع شده است. این بنا در ۱۵ دی ۱۳۱۰ به شماره ۱۳۵ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
كاروانسرای جمال آباد در نزدیکی روستای جمالآباد، واقع در ۳۵ کیلومتری شهر میانه قرار دارد و قدمت آن به سال ۱۰۶۵ هجری قمری بازمی گردد، این بنای تاریخی در دوره ایلخانی احداث شده و بعدها در دوره شاه عباس دوم صفوی مورد مرمت قرار گرفته است. این مکان در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۱۵۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
شهرستان فلاورجان مهد برج های کبوترخانه است. قدمت برج های کبوتر تقریبا چهارصد سال و حتی بیشتر است. چهل برج روستای کلیسان از انواع برج های کبوتر این شهرستان است. چهل برج کلیسان، کبوتر خانه ای با چندین برج به هم چسبیده است که در روستای کلیسان واقع در بخش پیربکران فلاورجان قرار دارد. این بنا طولانی ترین برج کبوترخانه ایران بوده و در آثار ملی به ثبت رسیده است.
