برج مقبره كندال شهرستان شوط از آثار تاریخی شهرستان شوط در آذربایجان غربی به شمار می رود. از ویژگی های بارز این بنا می توان استفاده ماهرانه از سنگ و اجرای طرح دوازده ضلعی آن اشاره نمود که به جرأت می توان گفت منحصر به فرد بوده و این شیوه سنگ چینی در کمتر جایی در شمال غرب کشور دیده شده است. این بنای تاریخی به همراه تپه باستانی با قدمت قرن ۸-۷ ه.ق که بر روی آن واقع گردیده است در مورخ ۱۳/۱۱/۸۸ به شماره ۲۸۷۸۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
در اطراف شهر سلماس و نزدیک به روستای خان تختی شاهد یک سنگ نگاره هستیم که در دل کوهی استوار به نام کوه پیر چاووش حک شده است. این نقش که در زمان ساسانیان و در قرن سوم میلادی حک شده است نشان از رویداد های تاریخی و فتوحات ایرانیان بر رومیان است و گویای اصالت و هویت این منطقه می باشد. این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۶۱ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بیمضرته از روستاهای اشنویه در آذربایجان غربی است و دشت های سرسبز و زیبایی آن گردشگران زیاذی را به این منطقه می کشاند. تپه قلات سید بیمضرته نیز در این روستا واقع شده که در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۹۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این منطقه با گذراندن ساعاتی در طبیعت زیبا و دیدن آثار تاریخی اوقات خوشی را می توانید سپری کنید.
اگر می خواهید تنها آسیاب آبی جهان در دل كویر را ببینید باید كوله بار سفر را به مقصد استان یزد و كویر مركزی ایران ببندید و از آسیاب آبی اشكذر در این استان دیدن كنید. ویژگی آسیاب آبی اشکذر، ساخت آن در دل کویر است که کل مجموعه در زیر زمین ساخته شده و آب مورد نیاز از قنات های زیرزمینی تامین می شده است. مقرنس کاری فضای داخلی، نقش های هندسی اطراف دیواره ها، آجرکاری محوطه اصلی آسیاب و صحن آن، این آسیاب را منحصر به فرد کرده است. این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۷۷، با شماره ثبت ۲۰۸۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه جنت آباد از آثار بکر و دست نخوره شهرستان بهاباد است و در گذشته به عنوان دژی محکم مورد استفاده قرار گرفته است. اين قلعه از دوران زنديه به يادگار مانده و داراي بافتي زيبا و معماري جالب توجه است. این مکان تاریخی در تیر ماه سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه شاه نشین گورج از آثار تاریخی شهرستان املش در استان گیلان است. این قلعه از بناهای تاریخی بسیار کهن املش بوده و بقایای به جا مانده از قلعه فعلی مربوط به دوره پس از اسلام است که توسط فرقه اسماعیلیه مورد استفاده قرار گرفته است. این اثر در تاریخ ۲ آبان ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۵۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تنگ چهل چای که به بهشت نیز معروف است، در مجاورت شهر مینودشت در استان گلستان قراردارد. پدیده های طبیعی چهل چای با جنگل های انبوه که در دامنه کوه و بستر دره وجود دارد، جریان رودخانه و همچنین چشمه های دائمی و فصلی فراوان مناظر زیبا از جلوه های آفرینش را در پیش روی مشتاقان طبیعت قرار داده است.
مدرسه علوم دینی سید قلیچ ایشان نخستین حوزه علمیه ترکمنهای ایران است که در شرقی ترین بخش استان گلستان، در شهرستان مراوه تپه واقع شده است. این مدرسه معماری خود را از قاجار به ارث برده و در طرز ساخت، تعداد حجره های ساخته شده و علائمی که در آن بکار رفته از حکمت و دلائل خاصی پیروی کرده است. ساخت مدرسه حدود ۲۴ سال به طول انجامیده و این اولین مدرسه آجری در منطقه است که متعلق به دوره قاجار بوده و شاید بتوان گفت از نظر مصالح بکار رفته از بزرگترین بناهای آجری استان گلستان می باشد. این مکان تاریخی در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۱۲۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نوکنده از توابع بندرگز است که به دلیل داشتن جاذبه های طبیعی بین گردشگران مکانی شناخته شده می باشد. ساحل زیبای دریای خزر در شهر نوکنده یکی از بهترین منطقه های این شهر برای تفریح و استراحت است. موج های خروشان دریا آرامشی دلچسب را برای شما به ارمغان می آورد. آلاچیق، رستوران، سرویس های بهداشتی، فروشگاه و قایق سواری از امکانات رفاهی و تفریحی ساحل نوکنده است که برای گردشگران فراهم شده است.
پل تاریخی آق قلا در بافت قدیم شهر واقع شده و از آثار تاریخی این شهرستان به شمار می رود. این پل در دوره صفویان مرمت شده و بر روی گرگان رود ساخته شده است. دو قسمت جنوبی و شمالی شهر توسط این پل بهم متصل می شوند و هم اکنون برای وسایل نقلیه کاربرد ندارد. سبک معماری خاص و هوشمندانه این پل تاریخی، از ویژگی های منحصر به فرد پل تاریخی آق قلاست، این اثر تاریخی در ۲۷ خرداد ماه ۱۳۵۱ به شماره ۹۱۹ به ثبت تاریخی رسیده است.
