تپه یحیی از قدیمی ترین سکونتگاه ها ی شناخته شده جهان در استان کرمان و یکی از مهمترین آثار و تپه‌ های کلیدی در باستان‌ شناسی ایران است.  تاریخ این تپه از عصرحجر شروع شده و به عصر ساسانیان ختم می‌ گردد. با توجه به آثار کشف شده و تأیید بسیاری از مورخان داخلی و خارجی تپه یحیی دارای قدیمی ‌ترین کارخانه سفال سازی و کهن ‌ترین معدن جهان است. این تپه از قدیمی ترین سکونتگاه‌ ها ی شناخته شده دنیا است و آثار دهکده ای مربوط به ۹۰۰۰ سال پیش در آن یافت شده است. قابل توجه اینکه شهرنشینی از حدود شش هزار سال پیش در ایران شکل گرفته است. این تپه در تاریخ ۹ آذر ۱۳۴۹ با شمارهٔ ثبت ۹۰۴ به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است.

مسجد دومناره که در بافت قدیمی سقز واقع است، از آثار تاریخی سقز محسوب می شود. تاریخ دقیق ساخت مسجد مشخص نسیت، ولی از آنجا كه مردم این شهر ساخت آن را به شیخ حسن مولان آباد نسبت میدهند،‌ احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته شده باشد. این مسجد در سال ۱۳۸۰ با شماره ثبتی ۲۶۰۰، جزو آثار ملی به ثبت رسید.

قلعه (كاخ دژ) زيويه بروي يكي از كوه‌ هاي نسبتاً مرتفع در نزدیکی شهر سقز در روستاي زيويه واقع شده و حدود ۷۰۰ سال پيش از ميلاد در دوره‌ حكومت اقوام ماد و ماننائي ساخته شده است. زيويه هم از نظر معماري و هم از نظر آثار هنري از شاخص‌ ترين و ارزشمندترین مکان‌ های دوره‌ تاريخي محسوب مي‌ گردد. طی كاوش‌ هاي علمي و باستانشناسي که مابین ۱۳۵۴ تا سال ۱۳۸۰ ادامه يافت، نتايج و آثار قابل توجهي در زیویه به دست آمد. از مهم ‌ترين اشياء به دست آمده مي ‌توان به سر عقاب طلائي و گردنبند طلايي اشاره كرد كه در موزه آثار ملي نگهداري مي‌ شود. اين قلعه‌ عظيم شامل سالن‌ ها، حياط ‌ها، اتاق‌ هاي متعدد، تالار ستون ‌دار، انبار غله ورودي اصلي با پلكان سنگي و قسمت‌ هاي مختلف دیگر می باشد. موقعیت کوهستانی و صخره‌ ای زیویه، دسترسی به آنرا بسیار سخت کرده است. تپه قلعه زیویه در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

غار کَرَفتو (به کردی: ئه‌شکه‌وتی که‌ره‌فتوو، Eşkewti Kereftû)، غاری است که در 67 کیلومتری شمال شهر دیواندره در استان کردستان ایران. این غار، یک غار آهکی است که در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته‌است. بخش‌هایی از این غار، دست‌کَند است و کتیبه‌ و نقش های مختلفی از حیوانات در آن دیده میشود. کتیبه‌ای یونانی بر سردر یکی از اتاق‌های طبقهٔ سوم این غار وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده‌است.

این غار در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تالاب بن که به گرداب بن مشهور است از جاذبه ‌های گردشگری شهرستان بن در چهار محال و بختیاری می‌ باشد. آلاچیق‌ های زیبا در حاشیه تالاب و امکانات قایق ‌سواری، پارک بازی برای کودکان و مناظر دیدنی و دارا بودن آب گوارای چشمه دامنه کوه منطقه و نزدیکی به شهر بن مسافران انبوهی را از سراسر این استان برای گردش و تفریح به این منطقه جذب می‌ نماید. گرداب بن به عنوان یکی از جاذبه‌ های طبیعی استان چهارمحال و بختیاری با شماره ثبت ۲۰۱۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اقامتگاه بوم گردی چام و چاشت در روستای برسه  دوهزار در فاصله 45 کیلومتری شهرستان تنکابن و در ارتفاع 1400 متری از سطح دریا قرار دارد. این اقامتگاه دارای 2 واحد اقامتی است که هر کدام شامل آشپزخانه، هال، اتاق خواب، یخچال، تلویزیون، سرویس بهداشتی ( حمام، توالت ایرانی و فرنگی) و ایوان هستند. همچنین شما می توانید در صورت هماهنگی قبلی با پرسنل این مجموعه انواع غذاهای محلی شمالی نظیر ناز خاتون، مرغ ترش، باقلا وابیج، خورشت آلو، اسپناساک، سبزی پلو، خورشت سیر انار، کئی پلا، میرزا قاسمی، باقالاقاتق و اسفناج مرجی نیز سفارش دهید. روستای دوهزار به دلیل وجود کوه سیالان و بسیاری کوه های دیگر، همچنین وجود جنگل های هیرکانی و فاصله ی کم از دریا مقصد بسیاری از کوهنوردان، طبیعت گردان و گردشگران است. با کمتر از یک ساعت پیاده روی از اقامتگاه چام و چاشت میتوانید از جنگل های اطراف روستای برسه دیدن کنید همچنین با  اقامت در چام و چاشت می توانید حضور در یک فضای سنتی روستایی دنج و با صفا با منظره ای فوق العاده به کوه و  جنگل های اطراف و غذاهای محلی را تجربه کنید . در ضمن تمام طول مسیر تا اقامتگاه آسفالت می‌ باشد و تنها شصت متر جاده خاکی ماشین رو است.

باید راهی روستای خوش‌ آباد در شهرستان فامنین استان همدان شد تا همزمان از دو اثر تاریخی دیدن کرد. برج گلشن و مسجد روستا هر دو متعلق به دوره قاجار و از آثار ملی ایران به شمار می روند.

پل جهان ‌آباد فامنین مربوط به دوره صفوی است و در جنوب شهرستان فامنین بر روی رودخانه قره چای ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۹ فروردین ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حمام تاریخی فامنین که در دست اداره میراث فرهنگی در این شهر می باشد، از آثار تاریخی این شهرستان است که در اواخر دوره صفوی ساخته شده است. این حمام دارای بخش های مختلف مانند حمام گرم و سرد، شاه ‌نشین، رختکن و هشتی‌ های ما بین حمام گرم و سرد دارد که در گذشته مورد استفاده عموم مردم قرار می گرفت. هم اینک در این حمام آثار هنرمندانی نیز به نمایش گذاشته شده که می توانید در حین دیدن حمام از این آثار نیز لذت ببرید.

امامزاده اظهر در درجزین واقع در نزدیکی رزن قرار دارد. این بنا از آثار دوره مغول (قرن هفتم و هشتم هجری قمری) است و در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۲۷ با شمارهٔ ثبت ۳۶۶ به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گنبد این بقعه مخروطی شکل بوده و یادآور گنبد کاووس در استان گلستان است. این بنا دارای سردابی به منزله آرامگاه می باشد که مختص دوره ایلخانیان است.