علی مسیو از شخصیت های برجسته انقلاب مشروطه در آذربایجان است که رهبری فکری این جریان را برعهده داشت. خانه تاریخی علی مسیو که معماری آن مربوط به دوره قاجار است، در تاریخ ١٢ مرداد سال ١٣٨٢ به ثبت ملی رسید و حدود ١٠ سال پس از آن، یعنی در سال ١٣٩١ توسط شهرداری تبریز خریداری شد و با نام مرکز غیبی تبریز یا خانه- موزه علی مسیو با به‌ نمایش‌ گذاشتن آثار باقی‌ مانده از دوران مشروطه همچون سلاح، عکس و اسناد تاریخی پذیرای بازدید‌کنندگان گشت.

این خانه که در حال حاضر بخشی از تاریخ مشروطه را زنده نگه داشته است به یکی از موزه های مهم برای معرفی فرهنگ و تاریخ مردم تبریز بدل شده و هر ساله هزاران گردشگر از آن بازدید می کنند.

موزه و خانه سفال تبریز یکی از موزه‌ های شهر تبریز است که در خیابان شمس تبریزی قرار گرفته‌ است. این موزه از بخش‌ های مختلفی شامل نمایشگاه آثار سفالگران تبریزی نظیر احمد قابچی، عباس قابچی و فریده تطهیری مقدم؛ حوضخانه که نمایشگاه‌ های کوتاه‌ مدت سفالگری در آن برپا می‌ شود؛ فروشگاه آثار سفالگران؛ کلاس‌ های آموزشی و نمایش مراحل گوناگون سفالگری به صورت زنده تشکیل یافته‌ است.

بقعه صاحب الامر تبریز که مسجد سلطنتی شاه طهماسب صفوی بود، در دوران باستان، معبدی میترایی دراین مکان دایربود.

این مسجد در سال 1045 قمری به وسیله سپاهیان سلطان مراد چهارم تخریب و پس از عقب نشینی عثمانیان دوباره آباد شد. سپس در زلزله شدید سال 1193 قمری، مجددا فرو ریخت و در سال 1208 به وسیله جعفر قلی خان دنبلی ملقب به باتمانقلیچ پسر احمد خان دوباره ساخته شد.

در سال 1266 قمری ، میرزا علی اکبر خان مترجم کنسولگری روس که مردی ثروتمند بود به آینه بندی قسمتی از بقعه و دهلیز و تعمیرات آن اقدام کرد و صحن و مدرسه کنونی را احداث و موقوفاتی برای آنها تعیین نمود.

این بنا دارای یک گنبد و دو مناره است که شکل گنبد و مناره‌ها با سایر مساجد تفاوت بسیاری داردو به این دلیل مسجدی منحصر بفرد است. از زمان شاه تهماسب یکم، تنها دو تاق مرمرین در این مسجد باقی‌مانده‌است که جنبهٔ تاریخی دارند. در کنار یکی از تاق‌ها، سنگ‌نبشته‌ای مرمرین و در بالای تاق دیگری، سورهٔ «الجن» نوشته شده‌است.

امروزه موزه قرآن و کتابت در محل مسجد صاحب‌الامر دایر شده‌است. ده‌ها جلد قرآن، ادعیه و نقش برجسته‌های کلام وحی که در طول اعصار و قرن‌ها توسط هنرمندان آفریده شده‌اند، در این مکان وجود دارد.

این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سید محمدحسین بهجت تبریزی (زاده 1285 - درگذشته 1367) متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت) شاعر ایرانی اهل آذربایجان بود که به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده است. وی در تبریز به‌دنیا آمد و بنا به وصیتش در مقبرة الشعرای همین شهر به خاک سپرده شد. ۲۷شهریور، روز درگذشت وی را «روز شعر و ادب فارسی» نامگذاری کرده‌اند.

مهم‌ترین اثر استاد شهریار منظومه حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود و شاعر در آن از اصالت و زیبایی‌های روستا یاد کرده‌است. این مجموعه در میان اشعار مدرن قرار گرفته و به چند زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده است.
شهریار در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی: مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی تبحر داشت. اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. شهریار نسبت به حضرت علی ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشته‌ است.

تبریز در طول تاریخ خود با فراز و فرود های بسیاری روبرو بوده‌ است. این شهر در دوره قاجار به شکوفایی رسید؛ به‌ طوریکه در این دوره به ‌عنوان مهم‌ ترین و پیشروترین شهر ایران شناخته می ‌شد. شهر تبریز به عنوان مرکز ولیعهد نشین عصر قاجار و دومین شهر پررونق کشور، از لحاظ داشتن خانه‌ های قدیمی‌، درخور توجه است. حدود ۳۰۰ خانه قدیمی ارزشمند در شهر تبریز وجود دارد، خانه‌ بهنام یکی از این خانه‌ هاست که با لقب زیباترین از دیگر خانه‌ های قدیمی مشابه‌ خود متمایز می‌ شود. این خانه در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۵۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موزه بازار و مشاغل تبریز یکی از منحصر بفردترین موزه های کشور میباشد که توسط شهرداری منطقه هشت در مجاورت بازار تاریخی تبریز احداث شده است.
این موزه به همت برادران سرابی تشکیل شده و شامل تمام اشیاء بکار رفته در مشاغل سنتی تبریز میباشد.
معماری این موزه متاثر از بافت تاریخی محدوده بازار و یخچال صادقیه  میباشد که طرح های خاص سنتی  توسط معماران بنام تبریز در این مجموعه  اجرا شده است.

این موزه اولینی دیگر به اولینهای تبریز افزوده است.

مقبره شعرا (آرامگاه شاعران) که قبلا به مقبره شعرای سرخاب معروف بود، یکی از گورستان‌های تاریخی شهر تبریز است که شعرای نامداربسیاری چون خاقانی، اسدی طوسی، قطران تبریزی، شهریار و همچنین چند تن از نامداران همچون ثقه الاسلام درآن آرمیده اند. بقعه معروف به سید حمزه نیز در این مکان واقع شده است.

قدیمی ترین کتابی که نام مقبره الشعرای سرخاب را به صراحت دارد "نزهه القلوب" حمدلله مستوفی است که در سال 740 ه. ق تالیف شده است.

این بنا که بیش از هفتصد سال قدمت دارد، یادگار آسیب‌های طبیعی و تاریخی دوران گذشته است. احداث بنای ارگ علیشاه در سال ۷۱۶ هجری قمری به دستور تاج الدین علیشاه جیلانی  وزیر اولجایتو و بهادر خان از ایلخانان مغول آغاز و در سال ۷۲۴ به اتمام رسید. بدون هیچ تردیدی این بنا یکی از شاهکارهای هنر معماری اسلامی می باشد که عظمت آن در هنر معماری و بنا های اسلامی کم نظیر است. سبک معماری این بنا به شیوه آذری و معمار آن استاد فلکی تبریزی ذکر شده‌ است.در ساخت این بنا از ساروج و مصالح ساختمانی بادوام به کار رفته است. زلزله ویرانگر تبریز در قرن دهم که این شهر را با همه بناهای تاریخی‌اش ازجمله مسجد کبود ویران کرد، بخش اعظم این مجموعه را نیز فرو ریخت و گذر زمان و بی توجهی دولتهای مختلف نیز بر پیکر آن ضربه زد.

ساخت بناهای کوشک یا کلاه فرنگی دستاورد سفر شاهزاده های ایرانی به اروپا است، که در دوران قاجار به اوج خود رسید و با تلفیق هنر معماری سنتی ایرانی و اروپایی عمارت های باشکوهی در شهرهای مختلف ایران بنا شد. عمارت کلاه فرنگی آباده در استان فارس که با بنایی مدور در میان باغچه ای سرسبز واقع شده است، قدمتی از دوران قاجار دارد. این عمارت یک طبقه با ۲۰ متر مربع دارای ۴ در ورودی و پنجره های بلند است که به سبک کلاه فرنگی شیراز زندیه ساخته شده است. برای این مکان آلاچیق هایی برای چایخانه،  محلی  برای پذیرایی و  تفریح شهروندان و مسافران در نظر گرفته شده است.

محدوده ۲۳۰ هکتاری پارک ائل باغی که با فضای سبز و گل‌ کاری شده در یکی از ارتفاعات جنوب شرق تبریز قرار دارد مجموعه ای تفریحی است. این مجموعه شامل سورتمه ‌سواری هیجان ‌انگیز، آبشار مصنوعی، پارک تفریحی، وسایل ورزشی، آلاچيق و مبلمان پاركي و ... است. مسیر سورتمه‌ که ساخت کشور آلمان است، ۴۵۰ متر طول دارد که به دو شکل کابین ‌های یک و دو نفره طراحی‌ شده و چشم ‌انداز زیبای تبریز در طول مسیر حرکت کابین ‌ها برای استفاده ‌کنندگان جذاب و دیدنی است.

قابل یادآوری است که در ایران، تبریز تنها شهری است که بعد از تهران، تالش و نمک آبرود دارای سورتمه میباشد.