قلعه ‌چای از توابع شهرستان عجب شیر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.  سد قلعه چای عجب شیر در ۲۰ کیلومتری این شهرستان واقع شده که در آذر ماه ۸۷ در جریان سفر دوم هیات دولت به استان آذربایجان شرقی به بهره برداری رسیده است. آب سد قلعه چاي عجب شير هفت هزار هكتار از اراضي اين شهرستان را تامين مي كند.

سد ستارخان اهر سدی خاکی است که بر رودخانه‌ اهرچای، در ۱۵ کیلومتری غرب شهر اهر، در استان آذربایجان شرقی قرار گرفته‌ است و در ادامه مسیر خود به رودخانه قره‌‏ سو می‏ پیوندد. رودخانه قره‌ سو نیز به رودخانه ارس و در نهایت به دریای خزر می ‌ریزد. مهم‌ ترین آبزیان این سد ماهی سفید رودخانه ‌ای، کفال، کپور، زرد پر، ساس و آبزیان دیگری مثل نوعی خرچنگ و میگو هستند که ماهی سوف نیز در سال ۱۳۸۲ به این مجموعه افزوده گردید.

با احداث سد ستارخان ضمن كنترل و تنظیم جریان های سطحی رودخانه اهر، آب مورد نیاز بخشی از اراضی كشاورزی پایین دست سد و آب شهرستان اهر نیز تامین می گردد.

خانه سوکیاس که شامل دو خانه می باشد در محله تبریزی های جلفای اصفهان واقع شده و از نظر تاریخی و هنری ارزشمند است. خانه سوکیاس در دوره صفوی ساخته شده و با تزئینات بسیار ارزشمند، منحصر بفرد محسوب میشود.

خانه تاریخی سوکیاس از کوشک های ارامنه جلفای اصفهان بوده و معماری حاکم بر این خانه با وجود صاحبان ارمنی آن، مطابق با معماری اسلامی مکتب اصفهان در معماری ایرانی است ولی تزئینات و باغ اطراف آن، ساختاری کاملاً مسیحی بخود دارند.

خانه سوكياس به دليل وجود جاذبه هاي هنري و ويژگي هاي معماري و همچنين تزئينات پركار دوران صفويه از مالكين خريداري و پس از مرمت و بازسازي در اختيار دانشگاه فارابي قرار گرفته است که در حال حاضر، به كارگاه ها و آزمايشگاه اين دانشگاه اختصاص یافته است.

اين خانه زيبا از جاذبه هاي بسيار جالب اصفهان و يكي از آثار مطلوب براي آشنائي با هنر معماري دوران صفويه بشمار می رود.

قره داغ به خاطر وجود كوههاى سرسبز، جنگلهاى زیبا، مراتع غنى و رودهاى پرآب، از زیبایى دل ‌انگیزى برخوردار است که مى ‌توان گفت مجموعه ای از زیبایى، شكوه و عظمت طبیعت، قدمت تاریخ، تنوع گونه‌ هاى گیاهى و جانورى را در خود جای داده است.

جنگل های طبیعی انداب و فندقلو نیز که در این منطقه واقع شده است، از مناطق بکر و سرسبز طبیعت شهرستان اهر بشمار می آیند.

اینجا روستایی کوچکِ با امکانات و ساختمانهای چوبی است. روستایی با اکوسیستمی جالب و ساختمان هایی جذاب که شما را به دنیایی دیگر می برد. دهکده چوبی، توسط «مهندس حمید مجتهدی» ساخته شده است و از دیدنی ‌ترین تفرجگاه‌ های نیشابور به شمار می‌ رود. مسجد چوبی بی ‌نظیر که در این دهکده استادانه ساخته شده است نه تنها در ایران بلکه در جهان منحصر ‌به ‌فرد است. مسجد چوبی این دهکده نخستین مسجد چوبی ایران محسوب می شود که با جزئیات و هنرمندی تمام احداث گردیده است.

دیزباد نام یک روستا واقع در بخش زبرخان شهرستان نیشابور (دیزباد بالا) و یک روستا واقع در بخش احمد آباد شهرستان مشهد (دیزباد پایین) و منطقه ‌ای مابین شهرستان مشهد و نیشابور در استان خراسان رضوی است. از نامهای دیگر آن دژآباد، دزباد، چهل ‌اشکوب و قصرالرّیح می باشد.

روستای دیزباد بر روی دامنه‌ های جنوبی رشته کوه‌ های بینالود و به صورت شرقی-غربی استقرار یافته که یکی از معروفترین روستا های پلکانی  ایران است.

این روستا روی سلسله جبال بینالود و در میان رودخانه‌ ها و چشمه‌ های جوشان و باغ‌ های سرسبز قرار دارد. روستایی پر از توربین‌ های بادی که وقتی به چند کیلومتری آن می ‌رسید تغییر ناگهانی دما را به خوبی حس کرده و خنکای ناشی از آب ‌و هوای مطبوع آن، حال و هوای روح و جسمتان را عوض می ‌کند.

روستای دیزباد روستایی است که مردم آن صد درصد باسواد هستند. اولین مدرسه روستای دیزباد در سال ۱۳۱۲ تاسیس شد و ناصرخسرو نام داشت. این روستا توانسته است نخبگانی را به جامعه تحویل دهد که موجب مباهات همه روستاییان است. این روستا در سال ۱۳۴۸ به‌ عنوان یکی از معدود روستاهایی صد درصد باسواد جهان در یونسکو به ثبت رسید.

هریس، نگین شرق استان آذربایجان شرقی، دارای طبیعتی بکر و زیبا و آب و هوایی مطبوع برای روزهای گرم تابستان است. منطقه نمونه گردشگری ساپلاق نیز از جاذبه های گردشگری شهرستان هریس است که دارای طبیعتی زیبا و بکر می باشد. کوه ساپلاق که در رشته کوه قوشاداغ هریس واقع شده، از شمال هریس سر برآورده و بر شکوه طبیعت آن افزوده است. این منطقه از نظر امکانات مناسب بوده و پاسخگوی گردشگران است.

بقعه شیخ اسحق هریسی مربوط به دوره صفوی است و در استان آذربایجان شرقی، شهرستان هریس، دهستان خانمرود، روستای خانقاه واقع شده است. این مکان در تاریخ ۱ آذر ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تصادفی نیست که قبوستان آذربایجان بعنوان مرکز میراث جهانی سنگ نگاره ها در یونسکو به ثبت رسیده است زیرا این منطقه در نزدیکی مرکز مهاجرتهای  اولیه و تمدن های مهم واقع شده است. سنگ نگاره های این منطقه گواهی بر قدمت تاریخ سرزمین آذربایجان است.

میراث جهانی قبوستان
قبوستان اثری ماندگار از سنگ نگاره های عهد باستان بشمار میرود. این منطقه بطور متوالی برای مدت 20000 سال زیستگاه انسان اولیه بوده است. سنگ نگاره های تمام دوران زندگی بشر از دوره پارینه سنگی گرفته تا دوره میانه در این منطقه مشهود است. در سال 2007 میلادی قبوستان بعنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

در طول اسکان انسان ماقبل تاریخ در این منطقه بیش از 6000 سنگ نگاره نقش بسته است. این سنگ نگاره ها اغلب در سه منطقه از قبوستان متمرکز هستند: بیوک داش، کیچیک داش و جینگیرداغ (Boyukdash, kichikdash, Jingirdagh)

موزه
اولین طرح و مدل ساختمان جدید موزه قبوستان توسط موسسه آذربرپا اجرا شد. سازنده این بنا جی. قیاسی میباشد. این پروژه و نمایشگاه با حمایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان گسترش یافت. طرح نمایشگاه دائمی این موزه نیز توسط استودیوی Dd از کشور لتونی توسعه پیدا کرد. این بنا و نمایشگاه در دهه سال 2011 بر روی عموم گشوده شد. در این موزه آثار بدست آمده از این منطقه که دارای تاریخ مشخصی هستند، به نمایش گذاشته شده اند.

اکتشاف و حفاظت از قبوستان
سنگ نگاره های قبوستان برای اولین بار توسط پرفسور جعفرزاده در دهه 1930 کشف شده اند. وی برای نخستین بار تصاویری را دید که بر یازیلی تپه در دامنه شمالی کوه جینگیرداغ نقاشی شده اند. پس از آن، با کمک استادان و روشنفکران آذربایجان اراضی ملی، تاریخی-هنری قبوستان  تحت حفاظت قرار گرفت که بیش از 4500 هکتار میباشد.

مفهوم سنگ نگاره ها
تجزیه و تحلیل این نقوش کار آسانی نیست، صرفا با نگاه به تصاویر نمیتوان معنی و مفهوم آنرا بدرستی دریافت. بر همین اساس باستانشناسان تلاش میکنند برای آموختن هر چه بیشتر با این منطقه آشنا شوند. اکتشاف در غارها، مزارستان های کهن و سکونتگاهها سرنخ های متعددی در مورد تاریخ و موقعیت حضور بشر در قبوستان در اختیار ما قرار میدهد.

نحوه دسترسی
آسان ترین راه رفتن به این مکان، اتوبوس شماره 88 یا 120 به منطقه 20 است. سپس سوار اتوبوس شماره 195 شوید که شما را به منطقه قبوستان می رساند. از آنجا تاکسی در مدت 5 دقیقه شما را به موزه قبوستان می رساند، جاییکه شما می بایستی بلیط خریده و بروید بالا برای دیدن پتروگلیف ها (سنگ نگاره ها)

منبع:
عکس و ترجمه از تیم تریپ یار

مراغه در مشرق دریاچه ارومیه، بر دامنه جنوبی کوه سهند قرار گرفته و دارای چشمه‌ های متعدد معدنی است که جنبه‌ های درمانی دارند. از چشمه‌ های معدنی معروف اطراف شهر مراغه می ‌توان به شورسو، گشایش، ایستی ‌بلاغ، قره ‌پالچیق و ساری‌ سو اشاره کرد.

آب چشمه شور سو در ۸ کیلومتری جنوب مراغه همراه با گاز از زمین خارج می ‌شود و درردیف آب ‌های معدنی بیکربناته کلسیک و منیزیم گازدار و آهن دار است. آب چشمه مزه ‌ای گزنده دارد و برای‌ استحمام مورد استفاده قرار می ‌گیرد.