شهر نججوان واقع در قفقاز، از مراكز مهم معماري اسلامي و ايرانی به شمار مي ‌رود. اين شهر كه در حدود 200 كيلومتري شمال شهر مراغه قرار گرفته، در واقع بعد از مراغه دومين مركز معماري مقبره‌ هاي دوره‌ سلجوقيان بوده و نقش مهمي در معرفي اين دوره از معماري ايران دارد. مقبره‌ مومنه خاتون بعد از مقبره‌ يوسف‌ بن قيصر نخجوان، دومين مقبره‌ قرن ششم هجری قمری است كه در اين شهر هنوز به‌ خوبي برپا مانده است. اين مقبره نسبت به آرامگاه يوسف‌ بن قيصر از ظرافت و تناسب بيشتري برخوردار است.

بقعه مومنه خاتون از زیباترین آرامگاه های آذربایجان و از آثار تاریخی مشهور نخجوان و نماد این شهر است. این بنا در تفرجگاه عجمی در مرکز شهر نخجوان واقع شده است. معمار این مقبره «عجمی بن ابو بکر نخجوانی» (Ajami Abubakroglu Nakhchivani) است. در قرن شش هجری قمری مقارن با قرن دوازده میلادی دستور ساخت این آرامگاه توسط اتابیگ شمس الدین ائل دنیز به منظور یادبود همسر مرحومش مومنه خاتون داده شد و کار ساخت آن در زمان سلطنت پسرش، محمد جهان پهلوان به اتمام رسید. طبق کتیبه این بنا در محرم سال ۵۸۲ هجری قمری مقارن با آوریل سال 1186 میلادی توسط معمار عجمی ابوبکر اوغلو نخجوانی به اتمام رسیده است.

ویژگی شاخصی که این بنا را منحصر به فرد کرده، ظرافتی است که در ساخت آن به کار رفته است. این بنا از داخل گرد و مدور است اما نمای بیرونی آن ده ضلعی میباشد. در ابتدا ارتفاع آن ۳۵ متر بود ولی در طول تاریخ با مرور زمان اکنون ارتفاع آن به ۲۵ متر کاهش یافته است. این مقبره از آجر بنا شده و با کاشی‌ های فیروزه‌ ای و خطوط کوفی و آیات قرآن زینت داده شده است. مهمترین شاخصه این برج آرامگاهها این است که همه آنها از دو بخش سردابه (دخمه) در پایین و نمازخانه در بالا تشکیل شده اند. سردابه محل قرار گرفتن جسد و نمازخانه محل برگزاری مراسم دعا و پخش نذورات بوده است.

طبق منابع خود شمس الدین و پسرش محمد جهان پهلوان نیز در این مقبره به خاک سپرده شده بودند. در دهه‌ ۵۰ میلادی اجساد آنها به سن پترزبورگ منتقل شده است. امروزه در این آرامگاه فقط نمایشگاه کوچکی از عکس ها و نقاشی‌ های مرتبط با این قبرها دایر است که می ‌توانید از آنها دیدن کنید.

این یادگار تاریخی، در ۳۰ سپتامبر سال 1998 در فهرست یونسکو به ثبت رسید و ‌مابین سالهای 1999 الی 2003 مانند بخشی از پروژه بانک جهانی برای حمایت از میراث فرهنگی آذربایجان کاملاً بازسازی شد. همچنین تصویر این بنا بین سالهای  1996 تا 2006 روی اسکناس ۵۰ ماناتی درج شده بود.

اینطور که از شواهد پیداست در ابتدا یک مدرسه نیز در کنار مقبره ساخته شده‌ بود. تصویرها و عکس‌ های گرفته شده از مقبره در قرن نوزدهم تأیید می ‌کند که مدرسه یاد شده جزو این مجتمع بوده که بعداً تخریب شده‌ است. در تصاویری که از قرون گذشته به دست آمده مشخص است که بنای مومنه خاتون تنها یک برج نبوده، بلکه دو گلدسته و یک ورودی بزرگ نیز به صورت جداگانه رو به روی این برج وجود داشته که به مرور زمان از بین رفته است.

در اطراف برج مومنه خاتون محوطه ای پارک مانند با گیاهان سرسبز وجود دارد که در آن موزه ای روباز ساخته شده است. در این موزه انواع و اقسام مجسمه های سنگی از زمان های گوناگون در معرض دید عموم قرار دارند که متاسفانه تابلوی راهنمایی ندارند که حاوی اطلاعاتی از این اشیای سنگی باشد. در حدود چهارصد سنگ قبر به شکلهای قوچ سنگی، بز، صندوقچه، کتیبه و... در این محوطه به نمایش درآمده اند. این سنگ قبرها در کاوش از شهرهای مختلف نخجوان یافته شده و به اینجا منتقل گشته اند. نمونه این سنگ قبرها در موزه های مختلف آذربایجان ازجمله موزه تبریز وجود دارد ولی تنوع و تعداد سنگ قبرهای این گورستان بیشتر است.

دسترسی
نزدیکترین ایستگاه اتوبوس به مومنه خاتون حدود ۲ کیلومتر با آن فاصله دارد. شما می توانید در این ایستگاه که (naxcivan avtovgzali) نام دارد از اتوبوس پیاده شده و برای رسیدن به مومنه خاتون تاکسی بگیرید. تاکسی یکی از معمول ترین وسایل نقلیه در نخجوان است که می توانید در هر نقطه ای از شهر با استفاده از آن به مقبره مومنه خاتون برسید.

منابع:
ترجمه از تیم تریپ یار
imp.nakhchivan.az
karnaval.ir
kojaro.com
fa.wikipedia.org
m4taghi.blogfa.com
ferdaaydar.com
isna.ir

نمک درمانی یا هالوتراپی (halotherapy) یکی از بهترین روشهای کم دردسر و بدون دارو برای درمان بیماریهای دستگاه تنفسی است که در سالهای اخیر افراد بسیاری را در سرتاسر دنیا از ناراحتی های ریوی رها نموده است. در این روش فرد بیمار بسته به نوع بیماری و شدت آن در معرض ذرات بسیار بسیار ریز و نامحسوس نمک قرار میگیرد.

در نخجوان معادن طبیعی از جمله معدن نمک زیاد است. یکی از جاهای دیدنی این شهر، مرکز درمانی در کوه «دوزداغ» است که در سال 1979 در غار نمک به وسعت سیصد متر و با عمق 110 متر احداث شده است. اين مركز شامل دو قسمت زيرزميني و سطح زمين است. در اینجا روزانه دهها بیمار آسم و برونشیت با "نمک درمانی" معالجه می شوند. حرارت دمای داخل غار نمک همیشه 18 الی 20 درجه است که در چهار فصل سال تغییر نمی یابد. درطول سال، 1600 الي 1700 بيمار در اين مركز پذيرفته میشوند. در اين مركز، دو بخش زنان، دو بخش مردان، يك بخش كودكان و دو مركز استراحت فعاليت دارد. در اینجا روزانه دهها بیمار آسم و برونشیت با "نمک درمانی" معالجه می شوند.

امور عمرانی و بازسازی مرکز دوزداغ در سال 2006 آغاز شد و بعد از بازسازی در 4 ژوئن 2008 مجددا با تجهیزات و امکانات جدید بهره برداری شده است. بیماران آسمی به مدت 2 الی 3 سال به اینجا می آیند و بر اساس اطلاعات بدست آمده، در کودکان 90 الی 95 درصد و در بزرگسالان 70 الی 75 درصد بهبود پیدا میکنند.

در روش نمک درمانی یا هالوتراپی بدون استفاده از دارو مشکلات ناشی از آسم، سینوزیت و آلرژی و بیماری های تنفسی درمان میشود. پس از تحقیقات در سال 1843 میلادی دکتر بوکووسکی طی اظهاراتی عنوان کرد که ذره های خشک نمک اشباع شده، در افرادی که مشکلات تنفسی و ریوی دارند اثرات درمانی دارد. پژوهشگران روسی و شرق اروپا در مورد هالوتراپی تحقیق کرده اند که تحت نظارت مرکز پژوهشی بیماریهای کلینیکی تنفسی در سن پترزبورگ روسیه انجام گرفت و سرانجام به این نتیجه رسیدند که درمان با نمک در دراز مدت اثرات مثبتی بر عملکرد ریه دارد و هیچ گونه عوارض جانبی نیز ندارد.

در اين مركز بيماري دستگاههاي تنفسي را ميتوان با موفقيت درمان كرد. از ميان لايه هاي نمك در غار، اكسيژن 20 درصد هوا را تشكيل مي دهد. عناصر غني معدني و شيميايي موجود در نمك، تاثير مثبتي بر ارگانيسم بدن دارد. هواي تشكيل شده از اكسيژن و عناصر غني معدني موجود در نمك، نقش بي نظيري در معالجه بيماري هاي برونشيت، آسم و بيماريهاي مزمن مشابه آن دارد. اينجا هر شخصي كه بخواهد، ميتواند در تمامي فصول سال تحت درمان قرار بگيرد.

دوره های درمان برای بزرگسالان 20 الی 24 روز و برای خردسالان 14 الی 18 روز است. بیماران از ساعت 6 بعد از ظهر الی ساعت 9 صبح در این غار که مرکز فیزیوتراپی نامیده میشود، می مانند.

طبق آمار اعلام شده، هشتاد درصد بیماران تحت درمان، از نتیجه مداوای خود رضایت نسبی دارند و بیمارانی از کشورهای همسایه و حتی کشورهای اروپای شرقی به این بیمارستان می آیند و تحت مداوا قرار میگیرند.

این غار علاوه بر خاصیت درمانی به لحاظ گردشگری نیز اهمیت فراوان دارد. مسافران میتوانند از این مرکز فیزیوتراپی دیدن نمایند.

موقعیت مکانی
بیمارستان معدنی دوزداغ در فاصله 14 كيلومتري شهر نخجوان، با 1173 متر ارتفاع و در دو كيلومتري هتل 5 ستاره دوز داغ واقع شده است. برای رفتن به این مکان از تاکسی استفاده کنید که معمولا با توافق قیمت با راننده انجام میگیرد.

منابع:
duzdag.nakhchivan.az
tehran.mfa.gov.az
asriran.com
mosafernameh.com
m4taghi.blogfa.com

مقبره نوح نبی در جنوب شهر نخجوان در مکانی که به قلعه قدیمی مشهور می باشد قرار گرفته است. این اثر مربوط به قرن های ۸ الی ۱۲ میلادی است. در کتاب ها و نوشته های قدیمی مربوط به نخجوان، این مکان به عنوان قبر و زیارتگاه حضرت نوح نام برده شده است.

ناگفته نماند که در چند کشور دیگر از جمله عراق (نجف)، بیت المقدس، سوریه، لبنان و عربستان نیز، مقابری منسوب به حضرت نوح وجود دارند. این مقبره نیز به سبک آرامگاه های دیگر از دو بخش سردابه و نمازخانه تشکیل شده است.

یکی از اماکن دیدنی نخجوان، قلعه موزه نخجوان است. این قلعه که بر بلندای تپه نوح قرار دارد، چشم انداز بسیار زیبایی دارد. این قلعه که در ورودی شهر واقع شده از همان لحظه ورود، چشم هر گردشگری را به خود خیره میکند. از روی دیوار قلعه، منظره اطراف و شهر تماشایی است. این قلعه بین مردم به کهنه قالا نیز معروف است. از این قلعه به مقبره نوح نبی نیز میتوانید به راحتی دسترسی پیدا کنید.

از دیدنی های جالب نخجوان آرامگاه یوسف بن کوسیر (Mausoleum of Yusif ibn Kuseyir) است که در سال 1162 میلادی ساخته شده است. این بنا به علت سبک معماری زیبا و حفظ گنبد هرمی شکل خود از ارزشمندترین آثار فرهنگی نخجوان است.

در قرن شش هجری و 12 میلادی سبک معماری جدیدی در شرق شکل گرفت که مقبره یوسف بن کوسیر نیز از این نوع معماری نشأت گرفته است. معمار این بنا عجمی ابن ابوبکر نخجوانی است که مقبره مومنه خاتون نخجوان نیز از شاهکارهای دیگر این استاد است.

در میان عامه مرم نخجوان این بنا بنام آتابابا گونبذی (“Atababa gunbezi”) شناخته میشود و دارای یک دخمه زیرزمینی و آرامگاه است. نمای بیرونی آن هشت ضلعی و دارای گنبدی هرمی شکل است. درون این بنا نیز هشت ضلعی ساخته شده است.

مقبره یوسف کوسیر اوغلو یکی از سبکهای معماری ترک و اسلامی است و در میراث فرهنگی نخجوان بسیار ارزشمند است. این آرامگاه برجی شکل منحصر بفرد، توانسته گنبد هرمی شکل خود را حفظ نماید.

طبق کتیبه ای که بر سر در ورودی آرامگاه نقش بسته این بنا در سال ۵۵۷ هجری قمری ساخته شده و آیاتی از سوره آل عمران دورتادور بنا نقش زده شده است. نام معمار، عجمی ابوبکر اوغلو نخجوانی نیز در این بنا مشاهده میشود.

یوسف بن کوسیر (یوسف کوسیر اوغلو) با عناوین و القاب متعدد مثل مومن برجسته، جمال اسلام، شیخ الشیوخ در کتیبه معرفی شده است. طبق این القاب، موقعیت و مقام یوسف بن کوسیر بسیار والا بوده است.

نمای بیرون این آرامگاه در سال 2001 بازسازی شده است.

منبع:
imp.nakhchivan.az
ترجمه توسط تیم تریپ یار

«حسین راثی زاده» ملقب به «حسین جاوید» از شاعران آذری و بنیانگذار ادبیات رمانتیک آذربایجان است. وی در نخجوان به دنیا آمد. این نمایشنامه ‌نویس و شاعر پرافتخار جایگاه مهمی در تاریخ ادبیات آذربایجان ایفا کرده است.

موزه حسین جاوید در سال ۱۹۸۱ در خانه ایشان که در محله علی خان شهر نخجوان واقع شده است، تاسیس گردید. در این موزه ۸۴۵۶ اشیاء مختلف از جمله: آثار و دست نوشته های حسین جاوید، عکس، فیلم، کتاب، روزنامه، پوستر، وسایل شخصی که بیان کننده شخصیت و زندگی شخصی این نویسنده می باشد، به معرض نمایش گذاشته شده است. اتاق های خانه را به مجسمه هایی از دیگر بزرگان آذربایجان مزین کرده اند.

مقبره حسین جاوید و اعضای خانواده اش نیز در این منطقه قرار دارد. اجساد همسر و دختر این شاعر بزرگ در سردابه ‌هایی که در بالا و پایین بنای مقبره قرار دارند، به خاک سپرده شده ‌اند.

مقبره‌ حسین جاوید علاوه بر ارزش معنوی، از نظر هنری و معماری نیز ارزشمند است. این مقبره با سنگ مرمر سفید ساخته شده و برگرفته از سبک معماری مقبره مومنه خاتون است؛ سبکی از معماری که به معماری عجمی مشهور است. در ساخت این بنا که از معماری دوره سلجوقی الهام گرفته شده، معمار بزرگی همچون «راسیم علی اف» و مجسمه‌ سازی چون «عمر الداراف» نقش ایفا کرده‌ اند.

در اطراف مقبره حسین جاوید، ساختمانهای ویلایی بسیار زیبایی به چشم میخورد. این منطقه از اعیانی ترین محله های شهر است و سفارت ایران نیز در همین منطقه واقع شده است.

منابع:
nakhchivantourinfo.com
m4taghi.blogfa.com
minagohari.blogfa.com

ما همه قصه اصحاب کهف را شنیده ایم؛ مسیحیان مومنی که از آزار و اذیت دشمنان به غاری پناه برده و در آن غار سیصد سال به خواب رفتند. اما هیچکس به طور دقیق نمیداند آن غار در کجای جهان واقع شده است. با این وجود چند غار را در خاورمیانه به اصحاب کهف نسبت میدهند. از جمله آنها میتوان به غاری در اردن، ترکیه، سوریه، فلسطین و آذربایجان اشاره کرد. در این قسمت به توصیف غار اصحاب کهف کشور آذربایجان می پردازیم.

پارک ملت که در سال ۱۳۵۳ به طور کامل به بهره‌ برداری رسید یکی از ده پارک برتر تهران است. اینجا تفرجگاهی مفرح و دلنشین در شمال پایتخت است که با نقش و رنگ گل ها و درختان زیبا، مجسمه های کوچک و بزرگِ مفاخر ایران، پردیس سینمایی باشکوه، زمینهای ورزشی و بازی کودکان سالهاست در خدمت هموطنان است.

این پارک به لحاظ تاریخچه و قدمت و واقع شدن در در منطقه ‌ای زیبا و خوش آب و هوا و معماری اصیل از اهمیت بالایی برخوردار است. پارک ملت یا بوستان ملت در منطقه ۳ شهرداری تهران واقع شده و با مساحت ۳۴ هکتار یکی از بوستان های بزرگ تهران محسوب می شود. طراحی آن به صورت نامنظم و به سبک پارک های انگلیسی است.

پارک ملت ۱۲۰ گونه درخت و درختچه و درخت میوه دارد و در قسمت انتهایی پارک، سینمایی چهار بعدی تاسیس شده است. روبروی این سینما، پردیس سینمایی ملت واقع شده که سازه ‌ای جالب توجه است. این سینما دارای ۵ سالن است که انتخاب فیلم مورد نظر تان را راحت تر می‌ کند.

پارک ملت بر اساس نظرسنجی، نخستین بوستانی است که شهروندان تهرانی آن را به میهمان غیر تهرانی خود معرفی می کنند.

مرکز فرهنگی حیدر علی اف حیرت ‌انگیزترین سازه مدرن باکو، اثری از معمار برجسته و بانوی معمار شرقی، زاها حدید است. این طرح جایزه طراحی سال را در 1 جولای 2014 برنده شد. طراحی فوق‌ العاده این بنا با فرم دهی به اشکال انتزاعی، موج ‌های زیبا و انحناهای چشم ‌نوازی خلق کرده است که در کنار رنگ سفید و شفاف آن، باعث جذب بسیاری از مردم فقط برای تماشای نمای ساختمان شده است.
یادتان باشد، قبل از ورود به ساختمان، دوربین خود را بردارید و از زوایای مختلف و نماهای بیرونی بنا عکس بگیرید. داخل مرکز نیز نمایشگاه دائمی از لوازم، هدایا، اتومبیل ‌ها و لباس ‌های حیدرعلی ‌اف، رییس جمهور محبوب آذربایجان دایر است. در این مرکز، کنسرت و برنامه ‌های فرهنگی و هنری مختلف برگزار می‌ شود. گالری هنری، تالارهای کتابخانه و برگزاری کنسرت، رستوران و سالن کنفرانس از جمله امکانات و فعالیتهای این مرکز میباشد.

قیز قالاسی که در ایچری شهر باکو واقع است در قرن دوازدهم میلادی به عنوان قسمتی از شهر دیواری ساخته شده بود. این بنا بهمراه قصر شیروانشاهان که قدمتش به قرن پانزدهم میلادی می رسد تشکیل گروهی از آثار تاریخی را می دهند که در در سال 2001 در لیست آثار و بناهای تاریخی و فرهنگی میراث جهانی یونسکو ثبت شده اند.قیز قالاسی کی از متمایز ترین نشان های ملی آذربایجان می باشد و بهمین خاطر تصویرش برروی اسکناس ها و سرنامه ها ی رسمی کشور چاپ گشته است.

قیز قالاسی همچنین مکان موزه ای است که در آن داستان تغییر و تحول تاریخی شهر باکو بازگو می شود. همچینی یک کادوفروشی دارد. منظره از بالای برج دربرگیرنده ی کوچه ها , مناره ها ی ایچری شهر , بلوار باکو , خانه ی دوگل و چشم انداز وسیعی از خلیج باکو میباشد. در سال های اخیر منقل بالای پشت بام برج در شبهای جشن نوروز روشن شده است.

منابع:

گردآوری و ترجمه تیم تریپ یار

Wikipedia.org