خانه حاج آقا علی رفسنجان

بزرگترین خانه خشتی جهان، تلفن: ۹۱۳۱۹۱۴۲۴۰ (۹۸)

آدرس:
کرمان، رفسنجان، روستای قاسم آباد
چکیده: خانه حاج آقا علی رفسنجان

خانه حاج آقا علی بزرگترین خانه خشتی جهان است که در رفسنجان واقع شده است. این خانه چهار فصلی بوده و حوضخانه و شاه نشین از زیباترین قسمتهای خانه محسوب می شوند.
خانه حاج آقا علی دارای مساحتی حدود ۱۴۰۰۰ متر مربع ، ۷۰۰۰ متر مربع زیر بنا  و ۱۱۰ اتاق (شامل ۷ دری، ۵ دری ، ۳ دری و پستو) می باشد. بارز ترین ویژگی این بنا استفاده از معماری قرینگی است که این معماری توجه هر بازدید کننده ای را به خود جلب می کند. این بنا حدود ۲۸۰ سال قدمت دارد و ساخت آن چهارده سال طول کشیده است.

بناهای مختلفی از حاج آقا علی بر جای مانده که نمونه ‌ای زیبا و باشکوه از معماری عصر قاجار بوده و مشتمل بر ۸ قسمت بازار، آب انبار (تامین کننده آب اهالی که دارای سردری با آجرهای گلدار تزئین شده و دیوارهای آن دارای نقوش آجری و کاشیکاریهای زیبا است)، مسجد، کاروانسرا، حمام، حسینیه و یخدان (در ۲ کیلومتری قاسم آباد و در روستای عباس آباد حاجی است و تامین کننده یخ مورد نیاز اهالی بود) است که هر یک کاربری خاصی داشته اند.

مشخصات کلی
نام
خانه حاج آقا علی رفسنجان
وجه تسمیه
برگرفته از نام سازنده این مکان
قدمت
دوره قاجار
بازسازی
۱۳۹۶
سازنده
حاج آقا علی معروف به زعیم الله رفسنجانی
سبک معماری
استفاده از معماری قرینگی این بنا را بطور خاصی چشمگیر کرده است.
ویژگی خاص
استفاده از معماری قرینگی
پیشنهادات
بخش های مهم برای بازدید
حوضخانه، تالار شاه نشین و...
مسیر دسترسی
آدرس
کرمان، رفسنجان، روستای قاسم آباد
امکانات
دستشویی
پوشش شبکه
متن کامل: خانه حاج آقا علی رفسنجان

خانهٔ حاج آقا علی با زیربنایی بالغ بر هفت هزار متر مربع، با معماری زیبا و ایرانی یکی از بزرگترین و زیباترین خانه‌ های خشتی و سنتی جهان به ‌شمار می ‌آید که توسط حاج آقا علی معروف به زعیم الله رفسنجانی (بزرگترین تاجر ایرانی آن دوره) در ۱۱۳۶ هجری خورشیدی بنا گردیده است. این بنا که به خانهٔ وقفی شهرت داشته ‌است، در نزدیکی رفسنجان واقع شده است.

خانه دارای صد و ده اتاق (هفت دری، پنج دری، سه دری و پستو) بوده که در چهار بخش اصلی ساختمان حوضخانه، شاه نشین، پاییزی و زمستانی احداث گردیده‌ اند. چهار حیاط، راهروهای سرپوشیده و روباز و سه هشتی قسمت‌ های مختلف این خانه را به هم مرتبط می کرده اند.

بزرگترین خانه خشتی جهان


برخی قسمتهای خانه حاج آقا علی:
تالار حوضخانه: این قسمت وسیعترین فضای سرپوشیده خانه است که سقف آن در ارتفاع طبقه دوم با گنبدی عظیم پوشانده شده ‌است. این قسمت در زمینه مستطیل کار بندی شده و در مرکز آن کلاه فرنگی قرار گرفته‌ است که نور فضای حوضخانه را تأمین می نماید. در وسط حوضخانه حوض مستطیل شکلی قرار دارد که در گذشته با حوض ‌های حیات‌ های جانبی مرتبط بوده ‌است و آب آن از طریق قنات تأمین می شد. حوضخانه در دو طبقه ساخته شده که در طبقه بالای آن تعدادی اتاق و دو تالار در اضلاع شمالی و جنوبی قرار دارد. نمای داخلی حوضخانه با اندود گچ و گچبری ‌های برجسته با طرح‌ های اسلیمی تزئین گردیده است.

تالار شاه نشین یا بهاره: در مرکز ضلع جنوبی ایوانی نسبتاً رفیع قرار دارد که در طرفین آن با حفظ تقارن دو راهرو دسترسی ایجاد شده است .
تالارهای پاییزی و زمستانی در اضلاع غربی و شمالی بنا قرار دارند و نسبت به تالار شاه نشین و حوضخانه کمی ساده ‌تر اجرا شده اند.

خانه حاج آقا علی


حاج اقا علی مالک عمده رفسنجان بود و در تجارت نیر با ممالک شرق مثل هند و چین ارتباط داشت و هنوز بشقابها و کاسه‌ های چینی که در داخل آن فرمایش ١١٠ (علی) نوشته شده است، باقی است. وی با وجود اینکه صاحب چند هزار گوسفند بود، همچنان تا اخر عمرش مردی ساده پوش باقی ‌ماند. حاج اقا علی بعدها لقب امین التجار یافت و نام فامیلی فرزندانش امینیان شد.

گله ‌های گوسفند چند هزار تایی و منازل زیادی در گوشه وکنار ایران و مقدار زیادی طلا و نقره و اشرفی از وی باقی ماند که وقتی از املاک او رفع توقیف شد، معلوم نشد که این همه کالا کجا رفت و چه شد.

حاج اقا علی امین التجار (امینیان) املاک زیادی از خود بر جای گذاشت، از جمله بازار و مسجد ایشان در شهر کرمان، بازار و مسجد و آب انبار‌هایی در شهر رفسنجان، کاروانسرا، بزرگترین بنای خشتی جهان و کیلومترها مزرعه زیر کشت که قسمت عمده ‌ای از این املاک و ثروت وقف حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) نموده و متولی این املاک را فرزند خود عباس (حاجی ملک) و فرزندان او تعیین کرده‌ اند.

خانه حاج آقا علی


موقعیت مکانی:
این بنا در فاصلهٔ شش کیلومتری شهر رفسنجان (نزدیک قاسم آباد) واقع گردیده ‌است.

مسیر دسترسی:
برای رفتن به بزرگترین خانه‌ خشتی جهان باید از بخش شرقی رفسنجان خارج شده و چند کیلومتر در جاده ‌ای که دو طرف آن با باغ‌ های پسته محصور شده، رانندگی کرد و در ادامه، جاده‌ فرعی قاسم‌ آباد را برای رسیدن به این روستا طی کرد.


منابع:
gardeshgari724.com
fa.wikipedia.org
hajaghaali.com
kerman.isna.ir
mehrnews.com

شما هم می توانید در این مورد نظر دهید: